মহাকাশত সামৰিক সক্ষমতা সম্প্ৰসাৰণৰ পৰা আমেৰিকাক বিৰত থাকিবলৈ আহ্বান জনাইছে চীনে। মহাকাশক অস্ত্ৰৰে সজ্জিত কৰি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাই বিশ্বৰ কৌশলগত স্থিৰতা বিঘ্নিত কৰিব পাৰে বুলি সকীয়াই দি চীনে মহাকাশত অস্ত্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছে।আমেৰিকাই কক্ষপথত মহাকাশভিত্তিক অস্ত্ৰ মোতায়েন কৰাৰ কথা ৰাজহুৱাভাৱে স্বীকাৰ কৰাৰ পিছতে মঙলবাৰে চীনে এই প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে।বেইজিঙে কয় যে মহাকাশ নিৰাপদ হৈ থকা উচিত আৰু ইয়াক শান্তিপূৰ্ণ উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। মহাকাশক সামৰিক সংঘাতৰ আন এক ক্ষেত্ৰত পৰিণত কৰা উচিত নহয় বুলিও চীনে স্পষ্ট কৰি দিয়ে।আমেৰিকাৰ কক্ষপথত অস্ত্ৰ মোতায়েনৰ সন্দৰ্ভত সাংবাদিকে সোধা প্ৰশ্নৰ উত্তৰত চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ৰ এগৰাকী মুখপাত্ৰই কয় যে মহাকাশত অস্ত্ৰ প্ৰতিযোগিতা আৰু মহাকাশক সম্ভাব্য যুদ্ধক্ষেত্ৰত পৰিণত কৰাৰ যিকোনো প্ৰচেষ্টাৰ বেইজিঙে দৃঢ়ভাৱে বিৰোধিতা কৰে।মুখপাত্ৰগৰাকীয়ে কয়, ‘‘চীনে মহাকাশৰ শান্তিপূৰ্ণ ব্যৱহাৰ আৰু ইয়াক নিৰাপদ কৰি ৰখাৰ পক্ষপাতী। মহাকাশত যিকোনো অস্ত্ৰ প্ৰতিযোগিতা অথবা মহাকাশক অস্ত্ৰৰে সজ্জিত কৰি যুদ্ধক্ষেত্ৰত পৰিণত কৰাৰ যিকোনো প্ৰচেষ্টাৰ আমি বিৰোধিতা কৰোঁ।’’চীনে আমেৰিকাক নিজৰ নীতি সলনি কৰি বিশ্বৰ কৌশলগত স্থিৰতা ৰক্ষাৰ বাবে বাস্তৱ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈও আহ্বান জনাইছে।
চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰগৰাকীয়ে কয়, ‘‘আমি আমেৰিকাক মহাকাশত সামৰিক শক্তি বৃদ্ধি বন্ধ কৰিবলৈ আৰু বাস্তৱ পদক্ষেপৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ কৌশলগত স্থিৰতা বজাই ৰাখিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ।’’চীনৰ এই প্ৰতিক্ৰিয়া আমেৰিকাৰ বায়ুসেনা সচিব ট্ৰয় মেইংকে আমেৰিকাৰ কক্ষপথত অস্ত্ৰ মোতায়েনৰ কথা ৰাজহুৱাভাৱে স্বীকাৰ কৰাৰ পিছত আহিছে।মেৰিলেণ্ডৰ নেশ্যনেল হাৰ্বাৰত অনুষ্ঠিত বায়ু, মহাকাশ আৰু চাইবাৰ সন্মিলনত মেইংকে কয় যে আমেৰিকাৰ হাতত ‘‘কক্ষপথত নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপন কৰিব পৰা মহাকাশ অস্ত্ৰ’’ আছে, যিবোৰে শত্ৰুতাপূৰ্ণ আক্ৰমণৰ পৰা আমেৰিকাৰ বাহিনীক সুৰক্ষা দিব পাৰে।অৱশ্যে, এই অস্ত্ৰসমূহ কি ধৰণৰ, কেতিয়া কক্ষপথত স্থাপন কৰা হৈছিল অথবা ইয়াৰ কাৰ্যক্ষমতাৰ বিষয়ে মেইংকে কোনো বিস্তৃত তথ্য প্ৰকাশ নকৰে।আমেৰিকাই এই অস্ত্ৰসমূহক ‘‘মহাকাশ নিয়ন্ত্ৰণ’’ৰ সক্ষমতা হিচাপে অভিহিত কৰিছে। এই শব্দটোৱে মহাকাশত সামৰিক কাৰ্যকলাপৰ বিভিন্ন ধৰণৰ সক্ষমতাক সামৰি ল’ব পাৰে।আমেৰিকাৰ মহাকাশ বাহিনীৰ এগৰাকী মুখপাত্ৰই মহাকাশ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত কোনো প্ৰতিপক্ষৰ সক্ষমতাক বাধাগ্ৰস্ত কৰা, দুৰ্বল কৰা অথবা প্ৰয়োজন হ’লে ধ্বংস কৰাৰ বাবে বিভিন্ন পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যায় বুলি উল্লেখ কৰিছে।
কক্ষপথত আমেৰিকাৰ সামৰিক অস্ত্ৰ মোতায়েনৰ এই ৰাজহুৱা স্বীকাৰোক্তি অতি বিৰল ঘটনা হিচাপে বিবেচিত হৈছে। চীন আৰু ৰাছিয়াৰ সৈতে ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা কৌশলগত প্ৰতিযোগিতাৰ মাজতে আমেৰিকাই মহাকাশত নিজৰ সামৰিক সক্ষমতা শক্তিশালী কৰি অহাৰ সময়তে এই ঘোষণা কৰিছে।মহাকাশৰ সামৰিক ব্যৱহাৰ আংশিকভাৱে ১৯৬৭ চনৰ মহাকাশ চুক্তিৰ অধীনত পৰে। এই চুক্তি অনুসৰি কোনো দেশে পৃথিৱীৰ কক্ষপথত পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বা গণধ্বংসী অস্ত্ৰ স্থাপন কৰিব নোৱাৰে।অৱশ্যে, চুক্তিখনে মহাকাশত সকলো ধৰণৰ গতানুগতিক অস্ত্ৰ ব্যৱহাৰ বা স্থাপনৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা নাই।
ইয়াৰ ফলত গণধ্বংসী অস্ত্ৰ, যিবোৰ কক্ষপথত স্থাপন কৰাটো নিষিদ্ধ, আৰু মহাকাশত সম্ভাব্যভাৱে মোতায়েন বা ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা অন্যান্য সামৰিক সক্ষমতাৰ মাজত এক স্পষ্ট পাৰ্থক্য থাকে।এই পৰিপ্ৰেক্ষিততে চীনৰ শেহতীয়া বক্তব্যই মহাকাশক অস্ত্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ নতুন ক্ষেত্ৰত পৰিণত নকৰাৰ বাবে বেইজিঙৰ দীৰ্ঘদিনীয়া স্থিতিকে পুনৰ স্পষ্ট কৰিছে।আমেৰিকা আৰু চীনৰ মাজত চলি থকা বিস্তৃত সামৰিক প্ৰতিযোগিতাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ হিচাপে মহাকাশ ক্ৰমাৎ অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰিছে।যোগাযোগ, দিক-নিৰ্দেশনা, নিৰীক্ষণ আৰু সামৰিক অভিযানৰ ক্ষেত্ৰত উপগ্ৰহৰ গুৰুত্ব অত্যন্ত বেছি। ফলত মহাকাশভিত্তিক আন্তঃগাঁথনি বৰ্তমান বিশ্বৰ বৃহৎ শক্তিসমূহৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৌশলগত সম্পদত পৰিণত হৈছে।আমেৰিকাই চীন আৰু ৰাছিয়াৰ মহাকাশভিত্তিক প্ৰতিপক্ষ-বিৰোধী সামৰিক সক্ষমতাক লৈ ইতিমধ্যে কেইবাবাৰো উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে। আনহাতে, চীনে মহাকাশৰ সামৰিকীকৰণ আৰু অস্ত্ৰীকৰণৰ বিৰোধিতা কৰি আহিছে।শেহতীয়া বাক-বিতণ্ডাই দেখুৱাইছে যে মহাকাশ সম্পৰ্কীয় উন্নয়নসমূহ ক্ৰমাৎ বিশ্বৰ বৃহৎ শক্তিসমূহৰ মাজত চলি থকা বিস্তৃত কৌশলগত প্ৰতিযোগিতাৰ অংশ হৈ পৰিছে। চীনে আমেৰিকাক সংযম অৱলম্বন কৰি মহাকাশক সশস্ত্ৰ সংঘাতৰ নতুন ক্ষেত্ৰত পৰিণত হোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনাইছে।
