২০২৩ বৰ্ষটো দেশৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰালয়ৰ বাবে এক বিশেষ সাফল্যৰ বছৰ হিচাবে পৰিগণিত হৈছে। এই বছৰটোতে অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰালয়ে কেইবাটাও বিশেষ সাফল্য অৰ্জন কৰিছে। । উত্তৰ-পূব ৰাজ্যসমূহৰ অসামৰিক বিমান পৰিবহন খণ্ডৰ বিকাশৰ বাবেও মন্ত্ৰালয়ে কেইবাটাও উল্লেখনীয় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰালয়ৰ কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ সাফল্য উল্লেখ কৰা হ’ল:
আৰচিএছ-উড়ান
দেশৰ বিভিন্ন অঞ্চলক বিমান সেৱাৰে সংযোগ কৰা, সন্তুলিত আঞ্চলিক বিকাশ ত্বৰান্বিত কৰা আৰু জনসাধাৰণৰ বাবে সুলভ উৰণৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ বাবে ২০১৬ চনত আৰচিএছ-উড়ান আৰম্ভ কৰা হৈছিল। আৰচিএছ-উড়ান হৈছে এক স্ব-বিত্তীয় নিৰ্ভৰ আঁচনি, যাৰ অধীনত মুখ্য পথবোৰত প্ৰতিটো প্ৰস্থানৰ বাবে নামমাত্ৰ শুল্ক ধৰা হয়সুলভ উৰণৰ বাবে ৰাজসাহায্যও প্ৰদান কৰা হয়। ৬০ টা নতুন আৰচিএছ পথ ২০২৩ বৰ্ষৰ ১ জানুৱাৰীত আৰম্ভ হৈছিল। ৰাউৰকেলা, হোলোংগী, জামছেদপুৰ, কোচবিহাৰ, উৎকেলা আৰু শিৱমোগাৰ বিমান বন্দৰত এই আঁচনি কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে। দেশৰ উত্তৰ-পূব ৰাজ্যসমূহত ১২ টা নতুন আৰচিএছ পথ আৰম্ভ কৰা হৈছে।
ডিজি যাত্ৰা
ডিজি যাত্ৰা হৈছে ফেচিয়েল ৰেকগনিশ্বন টেকন’লজী (এফআৰটি)ৰ ওপৰত আধাৰিত এক প্ৰকল্প। প্ৰকল্পটোৰ অধীনত যিকোনো যাত্ৰীয়ে নিজৰ পৰিচয় জনাবলৈ মুখমণ্ডলৰ প্ৰতিচ্ছবি ব্যৱহাৰ কৰি কাগজবিহীন প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ জৰিয়তে বিমানবন্দৰৰ বিভিন্ন চেক পইণ্টৰ মাজেৰে পাৰ হ’ব পাৰে। এতিয়ালৈকে ৩৫ লাখৰো অধিক ব্যৱহাৰকাৰীয়ে ডিজি যাত্ৰাএপ ডাউনলোড কৰিছে। ১৩ টা বিমানবন্দৰত ডিজিযাত্ৰা আৰম্ভ কৰা হৈছে:-দিল্লীত, বাংগালুৰু বাৰাণসী, হায়দৰাবাদ, পুনে, কলকাতা , বিজয়ৱাড়া , আহমেদাবাদ, মুম্বাই, কোচিন, গুৱাহাটী, জয়পুৰ আৰু লক্ষ্ণৌ। এতিয়ালৈকে ৯১ লাখৰো অধিক যাত্ৰীয়ে ডিজি যাত্ৰাৰ সুবিধা লাভ কৰিছে। পৰ্যায়ক্ৰমে সকলো বিমানবন্দৰকে ডিজি যাত্ৰাৰে সামৰি লোৱা হ’ব।
কৃষিউড়ান ২.০
কৃষিউড়ান ২.০ আঁচনি খন ২৭ অক্টোবৰ ২০২১ত ঘোষণা কৰা হৈছিল। এই আঁচনিৰ অধীনত বৰ্তমানে থকা ব্যৱস্থাবোৰ উন্নত কৰি, মুখ্যতঃ পাহাৰীয়া অঞ্চল, উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্য আৰু জনজাতীয় অঞ্চলৰ পৰা খাদ্য সামগ্ৰী পৰিবহনৰ বিষয়ত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। এই আঁচনিখনে দেশৰ ৫৮ টা বিমানবন্দৰক সামৰি লৈছে। মুখ্যতঃ উত্তৰ-পূব, পাহাৰীয়া আৰু জনজাতীয় অঞ্চলক সামৰি লোৱা ২৫ টা বিমানবন্দৰৰ উপৰি অন্যান্য অঞ্চলৰ ৩৩ টা বিমানবন্দৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। বিমান পৰিবহনৰ দ্বাৰা কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ চলাচল সহজ কৰি তোলাৰ বাবে আঁচনিখনৰ অধীনত নিৰ্বাচিত বিমানবন্দৰত ভাৰতীয় বিমানবন্দৰ প্ৰাধিকৰণ (এএআই) আৰু প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা সামগ্ৰী সৰবৰাহকাৰীসকলক অৱতৰণ মাচুল, পাৰ্কিং মাচুল আদি ৰেহাই দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।
বিমানবন্দৰত যাত্ৰীৰ ভিৰ: ২০২২ বৰ্ষত উৎসৱৰ বতৰ/ শীতকালত দেশৰ মুখ্য বিমানবন্দৰবোৰত ভিৰৰ বিষয়টোকলৈ কিছু চিন্তাৰ উদ্ৰেক ঘটিছিল। কিয়নো বিভিন্ন স্থানত যাত্ৰীৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ কামৰ বাবে অধিক সময় লাগিছিল। অসামৰিক বিমান পৰিবহন মন্ত্ৰালয়ে বিমানবন্দৰত আন্তঃগাঁথনিৰউন্নয়নৰ বাবে সেইবোৰ বাধা চিনাক্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বিমানবন্দৰ অপাৰেটৰ, বিচিএএছ, এমএইচএ, চিআইএছএফ, বিঅ’আই আদিকে ধৰি সকলো অংশীদাৰৰ সহযোগিতা লাভ কৰিছে আৰু তেনে বাধা আঁতৰাবলৈ প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰিছে। প্ৰথম পৰ্যায়ত, দিল্লী, মুম্বাই, বাংগালুৰু, হায়দৰাবাদ, কলকাতা আৰু চেন্নাই বিমানবন্দৰৰ মেট্ৰ’ বিমানবন্দৰ পৰিচালকসকলক যাত্ৰী প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ বাধা চিনাক্ত কৰিবলৈ আৰু বৰ্ধিত যাত্ৰীৰ চাহিদা পূৰণ কৰাৰ বাবে তেওঁলোকৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, ২৩ ছেপ্টেম্বৰত ভূৱনেশ্বৰ, চণ্ডীগড়, গোৱা, পাটনা, জয়পুৰ, গুৱাহাটী, লক্ষ্ণৌ, আহমেদাবাদ, ত্ৰিবান্দ্ৰম আৰু কোচিনৰ দৰে আৰু ১০ টা বিমানবন্দৰ চিনাক্ত কৰা হৈছিল, য’ত বিমানবন্দৰ পৰিচালকসকলক প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়েনেৰে ভিৰৰ সমস্যাটো সমাধান কৰিবলৈসক্ষম কৰি তোলা হৈছিল।
গ্ৰীণফিল্ড বিমানবন্দৰ: ভাৰত চৰকাৰে এক গ্ৰীণফিল্ড বিমানবন্দৰ নীতি, ২০০৮ প্ৰস্তুত কৰিছে, যি নীতিয়ে দেশত নতুন গ্ৰীণফিল্ড বিমানবন্দৰ স্থাপনৰ বাবে নিৰ্দেশনা, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু চৰ্তাৱলী নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। ভাৰত চৰকাৰে এতিয়ালৈকে সমগ্ৰ দেশত ২১ টা গ্ৰীণফিল্ড বিমানবন্দৰ স্থাপনৰ বাবে ‘নীতিগত’ অনুমোদন প্ৰদান কৰিছে। গোৱাৰ মোপা, নৱী মুম্বাই, শিৰডী আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ সিন্ধুদুৰ্গ, কৰ্ণাটকৰ কালাবুৰাগী, বিজয়পুৰা, হাছান আৰু শিৱমোগা, মধ্য প্ৰদেশৰ ডাব্ৰা (গোৱালিয়ৰ), উত্তৰ প্ৰদেশৰ কুশীনগৰ আৰু নয়ডা (জেৱাৰ), গুজৰাটৰ ধোলেৰা আৰু ৰাজকোট, পুডুচেৰীৰ কাৰাইকাল, পুডুচেৰীত কাৰাইকাল, অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ দাগাদাৰ্থী, ভোগাপুৰম আৰু ওৰাভাকাল (কুৰনুল), পশ্চিম বংগৰ দুৰ্গাপুৰ, ছিকিমৰ পাকয়ং, কেৰালাৰ কান্নুৰ আৰু সমগ্ৰ দেশৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ইটানগৰ আদি এনে বিমানবন্দৰৰ ভিতৰত আছে। ইয়াৰ ভিতৰত দুৰ্গাপুৰ, শিৰডী, সিন্ধুদুৰ্গ, পাকিয়ং, কান্নুৰ, কালাবুৰাগী, ওৰাভাকাল, কুশীনগৰ, ইটানগৰ, মোপা, শিৱমমোগা আৰু ৰাজকোটৰ ১২ টা গ্ৰীণফিল্ড বিমানবন্দৰ কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে।অৰুণাচল প্ৰদেশৰ তেজু বিমানবন্দৰত নতুন আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। য’ত ৰানৱেৰ সম্প্ৰসাৰণ (১৫০০ মিটাৰ x ৩০ মিটাৰ) কৰা হৈছে৷ দতুপৰি এটা নতুন টাৰ্মিনেল ভৱন নিৰ্মাণ, আৰু এটা অগ্নি নিৰ্বাপক কেন্দ্ৰ তথা এটিচি টাৱাৰ ১৭০ কোটি টকা ব্যয়েৰে বিকশিত কৰা হৈছে। নতুনকৈ বিকশিত আন্তঃগাঁথনিটো ২৪ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৩ত উদ্বোধন কৰা হৈছিল।
ড্ৰোন: ড্ৰোন নিয়ম, ২০২১-ৰ অধীনত ড্ৰোন প্ৰমাণপত্ৰ আঁচনিৰ বাবে ২৬ জানুৱাৰী ২০২২ তাৰিখে জাননী দিয়া হৈছিল৷ ফলত ড্ৰোন নিৰ্মাতাসকলৰ দ্বাৰা ড্ৰোনৰ শ্ৰেণীৰ প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰাটো সহজ হৈ পৰিছে। ড্ৰোন আমদানি নীতিৰ বাবে ৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ তাৰিখে জাননী দিয়া হৈছিল৷ বিদেশী ড্ৰোন আমদানি নিষিদ্ধ কৰা হৈছে আৰু ড্ৰোনৰ অংশৰ আমদানি মুকলি কৰা হৈছে৷ ড্ৰোন পাইলট অনুজ্ঞাপত্ৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাও বাতিল কৰা হৈছে।
২০২৩ বৰ্ষত ভাৰতৰ ঘৰুৱা যাত্ৰীৰ যাতায়তে অভিলেখস্থাপন কৰিছে: চলিত বৰ্ষৰ ১৯ নৱেম্বৰত ভাৰতৰ এয়াৰলাইনসমূহে ৪,৫৬,৯১০ গৰাকী ঘৰুৱা যাত্ৰী কঢ়িয়াই নিছে। কোভিড মহামাৰীৰ পিছত এয়া আছিল সৰ্বাধিক এদিনীয়া বিমান যাত্ৰীৰ যাতায়াতৰ অভিলেখ৷ যি প্ৰাক-কোভিড গড়তকৈ ৭.৪ % বেছি৷
হজযাত্ৰীৰ বাবে এয়াৰ চাৰ্টাৰ অপাৰেচন : হজ এয়াৰ চাৰ্টাৰ অপাৰেচন ২০২৩ চনৰ ২১ মে’ৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল আৰু একেটা বৰ্ষৰে ৩ আগষ্টত সম্পূৰ্ণ হৈছিল। এই বছৰ পাঁচটা ভাৰতীয় বিমান পৰিবহন সংস্থা- এয়াৰ ইণ্ডিয়া, এআই এক্সপ্ৰেছ, ইণ্ডিগো, ভিষ্টাৰা, স্পাইচজেট আৰু তিনিটা চৌদি কোম্পানী- চৌদিয়া, ফ্লাইনাছ আৰু ফ্লাইডিলে হজ এয়াৰ চাৰ্টাৰ অপাৰেচন ২০২৩ ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু সমগ্ৰ দেশৰ ২০ টা নিৰ্দিষ্ট স্থানৰ পৰা ১,৩৯,৪২৯ গৰাকী তীৰ্থযাত্ৰী কঢ়িয়াই নিছিল।
