Brahmaputra । চীনৰ দ্বাৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত ১৬৭.৮ বিলিয়ন ডলাৰৰ এক বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰাৰ খবৰে ভাৰত, বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহ আৰু বাংলাদেশত জলবিজ্ঞানী, পৰিৱেশবিদ আৰু নীতি নিৰ্ধাৰকসকলৰ মাজত উদ্বেগৰ সৃষ্টি কৰিছে। বহুতে আশংকা কৰিছে যে ভূ-ৰাজনৈতিক উত্তেজনাৰ সময়ত পানীৰ প্ৰবাহ সলনি হোৱাৰ সম্ভাৱনাই অঞ্চলটোৰ বাবে বিপজ্জনক পৰিস্থিতি সৃষ্টি কৰিব পাৰে।
তথাপিও, অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ড° হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই এই সন্দৰ্ভত এক নিৰাশ্বাসজনক বক্তব্য প্ৰদান কৰি কয়, “মই তৎক্ষণাত চিন্তিত নহয়, কাৰণ ব্ৰহ্মপুত্ৰ এখন প্ৰবল নদী আৰু ই একক উৎসৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়।” গুৱাহাটীত সংবাদ মাধ্যমৰ সৈতে কথা পাতোতে তেওঁ কয় যে এই প্ৰকল্পৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ সন্দৰ্ভত এতিয়াও স্পষ্টতা নাই আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ পানী অৰুণাচল, ভূটান আৰু স্থানীয় বৰষুণৰ ওপৰত বহুলাংশে নিৰ্ভৰ কৰে।
উল্লেখযোগ্য যে, এই প্ৰকল্পত চীনে তিব্বতৰ নিয়িংচি চহৰত পাঁচটা কেছকেড জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰিছে, যাৰ মাধ্যমে বছৰি ৩০০ বিলিয়ন কিলোৱাট/ঘণ্টাৰো অধিক বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ লক্ষ্য ৰখা হৈছে। এই প্ৰকল্পটো ভূ-ভৌগোলিকভাৱে অতি সংবেদনশীল অঞ্চলত স্থাপন হ’ব, যিখন অঞ্চল ভূমিকম্প আৰু অধিক বৰষুণৰ বাবে জনাজাত।
চীনৰ এই প্ৰচেষ্টাক লৈ যিমানেই উদ্বেগ থাকক, মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে এনে বান্ধসমূহৰ প্ৰভাৱ সন্দৰ্ভত বিজ্ঞানীমহলতো বিভক্ত। “যদি সোঁত বিঘ্নিত হয়, তেন্তে পানী কম হ’ব পাৰে আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্য ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ব পাৰে। কিন্তু আন দিশত ই বানৰ সংকট হ্ৰাস কৰাৰ সুবিধাও আনিব পাৰে,” তেওঁ মন্তব্য কৰে।
ভাৰত-চীনৰ মধ্যত এই ইস্যুটোৰ সমাধানৰ বাবে ২০০৬ চনত গঠিত ‘এক্সপাৰ্ট লেভেল মেকানিজম’ (ELM) নামৰ এক বিশেষজ্ঞ পৰ্যায়ৰ আলোচনা মঞ্চ চলি আছে। এই মঞ্চৰ জৰিয়তে দুই দেশৰ মাজত জলবিজ্ঞান সংক্রান্ত তথ্য ভাগ-বতৰা কৰা হয়। ২০২৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা অজিত ডোভাল আৰু চীনৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী ৱাং য়ীৰ মাজত হোৱা বৈঠকতো এই ইস্যুটোৰ ওপৰত আলোচনা হৈছিল।
মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে লগতে কয়, “মই নিশ্চিত যে কেন্দ্ৰ চৰকাৰে চীনৰ সৈতে ইতিমধ্যে যোগাযোগ কৰিছে বা শীঘ্ৰেই আলোচনা কৰিব। তেওঁলোকে উন্নত বিচাৰ আৰু উপযুক্ত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিব।”
