১৯৭৯ চনৰ প্ৰতিধ্বনি শুনিছিলো আমি। ৰহা উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ আমি বহা বেঞ্চবোৰত যেন ৪৫বছৰ আগৰ আমি কিশোৰ-কিশোৰী।(Roha News) স্মৃতিৰ দাপোনত উজলিছিল আমাৰ শ্ৰেণীকোঠা। জলজল পটপটকৈ আমাৰ চকুৱে মুখে বিয়পি পৰিছিল নিৰ্দোষ ধেমালি আৰু সমবেত কথন চিন্তন মন্থন । সচাঁ অৰ্থত আমি পোহৰৰ বেগত গৈ জপিয়াই পৰিছিলো সোনাইপৰীয়া ৰিজৰ্টৰ সেই বাঁহ-বেতৰ শৈল্পিক ৰিজৰ্ট য’ত পুখুৰীত মাছে যেনেকৈ জপিয়াই উঠিছিল আমাৰ মনো আছিল প্ৰাণচঞ্চল এজাক বুলবুলি চৰাইৰ জাক। মনে বিচৰা ধৰণে ইটো ডালৰ পৰা সিটো ডাললৈ জপিয়াই জপিয়াই মনৰ কথা পাতিব খুজিছে য’ত শব্দৰ শেষ নাই য’ত কথাৰ শেষ নাই য’ত যতি নাই য’ত নিৰ্জনতা নাই আছে মাথোঁ সমুখৰ পথাৰখনৰ বিস্তৃতি দিগন্তবিয়পা।
২০২৫ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখ আছিল আমাৰ হৃদয়ত সযতনে লিখি থোৱা এটা তাৰিখ। এই কেলেণ্ডাৰত ১৯৭৯ চনৰ ৰহা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ সতীৰ্থৰ হৃদয়ত খোদিত হোৱা তাৰিখ আছিল। ছাত্ৰ হিচাপে সেই পবিত্ৰ দীঘল দীঘল বাৰান্দাবোৰত দীঘল দীঘল খোজ দি ইমূৰৰ পৰা সিমূৰলৈ আমি গৈ আছিলো। সময় আমাৰ কাষত ৰৈ আছিল। কৰিডৰবোৰত খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ পিছৰে পৰা পঞ্চল্লিশ বছৰ পাৰ হৈ গৈছিল, তেওঁলোকৰ জীৱন বৈচিত্ৰময় পথত বিচ্ছিন্ন হৈ পৰিছিল, তথাপিও যৌৱনত হৃদয়ে হৃদয়ে গঁথা মৰমৰ এনাজৰীডাল অখণ্ড হৈয়েই থাকিল। এই দিনটোত তেওঁলোকে নিজৰ স্কুলীয়া দিনৰ স্পন্দনশীল ভাৱনা হাতৰ তলুৱাত লৈছিল আৰু আঙুলিৰ ফাকেৰে সৰি মাটিত একোজোপা পাৰিজাত হৈ ফুলি উঠিছিল। পুনৰ জগাই তুলিবলৈ ভাগ কৰা সেই স্মৃতিৰ পাপৰিৰে চকুৰ কোণত অশ্ৰুকণাই থানিকা পাতিছিল।
শ্ৰেণীকোঠাৰ পঞ্চাশজনীয়া মূল দলৰ পৰা একত্ৰিশটা জীৱন্ত আত্মাই পুনৰ মিলনৰ শোভা বঢ়াইছিল সময়ৰ গতিক অৱজ্ঞা কৰা চিৰস্থায়ী সংযোগৰ প্ৰমাণহিচাপে। বতাহত গুণগুণকৈ সোঁৱৰণিৰ একুৰা তুঁহ জুই ভমককৈ জ্বলি নুমায়। এক স্পষ্ট জ্ঞানেৰে গুণগুণাই উঠিছিল, স্মৃতিৰ দোলাত আমাৰ সামূহিক যাত্ৰা, য’ত হাঁহি আৰু হৃদয়স্পৰ্শী কথোপকথনে তেওঁলোকৰ গঠনমূলক বছৰবোৰৰ প্ৰাঞ্জল ছবি আঁকিছিল। এই ৰিজ’ৰ্টখনে প্ৰকৃতিৰ শান্তিৰ মাজত সোমাই থকা এই মৰ্মস্পৰ্শী সমাৱেশৰ বাবে নিখুঁত পটভূমি এটাৰ যেন যোগান ধৰিছিল, যাৰ ফলত প্ৰত্যেকেই ষাঠি বছৰৰ ওজন কমাব পাৰিছিল আৰু এসময়ত সেইবোৰ সংজ্ঞায়িত কৰা যৌৱনপূৰ্ণ উচ্ছলতা পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰিব পাৰিছিল।
দুপৰীয়াটো এটা আদৰৰ স্ক্ৰেপবুকৰ দৰে ভাঁজ খাই গৈছিল, প্ৰত্যেকেই তেওঁলোকৰ খণ্ডিত অতীতৰ ৰঙীন স্নেপশ্বটৰ একোটা উপাখ্যান যেন জন্ম দিছিল। তেওঁলোকে গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰীক্ষাৰ সময়ত ইজনে সিজনক আগবঢ়োৱা অটল সমৰ্থনৰ বিষয়ে, আবেগিক বিতৰ্কৰ বিষয়ে, আবেগিক বিতৰ্কৰ কথা কৈছিল। তেওঁলোকে মনবোৰক গঢ় দিয়া শিক্ষকসকলৰ কথা আৰু ব্লেকবৰ্ড আৰু চকৰ ধূলিৰ মাজত ফুলি উঠা বন্ধুত্বৰ কথা মনত পেলাই দিছিল। তেওঁলোকৰ স্কুলীয়া জীৱনৰ মূল কথাটো হ’ল, স্মৰণীয় ৰং, সুগন্ধি, আৰু অবিস্মৰণীয় ছন্দ, প্ৰতিটো পুনৰাবৃত্তিমূলক কাহিনীৰ সৈতে পুনৰুত্থান কৰা হৈছিল। প্ৰতিজনৰ কথাৰ লয়ত, মাতৰ লহৰত, হাঁহিৰ ভাঁজত, সাবটি ধৰা মূহূৰ্তবোৰত, প্ৰাণস্পৰ্শী এটা আবেগ, যাৰ আঁহে আঁহে পাহে পাহে ৰৈ জিলিকি আছিল এটা অদৃশ্য হৈও দৃশ্যমান হোৱা এটা বৰ্তমান। যাক মচিব নোৱাৰি কোনোকালে।
এই সমাৱেশ কেৱল স্মৃতিৰ এক নিষ্ক্ৰিয় কচৰৎ নাছিল; তেওঁলোকৰ মাজত ফুলি উঠা কলাত্মক প্ৰতিভাৰ দ্বাৰা বিৰতিৰে তেওঁলোকৰ ভাগ-বতৰা কৰা ঐতিহ্যৰ এক সজীৱ উদযাপন আছিল। যেতিয়া সুৰকাৰ, বাঁহীবাদক আৰু গায়ক দীপক শৰ্মাই কেন্দ্ৰীয় মঞ্চত উঠিছিল, তেওঁ লগৰীয়া সমনীয়া দৰ্শকৰ ওপৰত যেন মোহিনী মন্ত্ৰেৰে সকলোকে বশ কৰি পেলালে। নষ্টালজিয়াৰ মধুৰতা আৰু অভিজ্ঞতাৰ জ্ঞানৰ সৈতে ৰং সানি তেওঁৰ সুৰবোৰ সকলো সতীৰ্থৰ সামূহিক আত্মাৰ সৈতে অনুৰণন ঘটাইছিল। হাত তালি উৰুলিৰে মুখৰ হৈ উঠিছিল এখন নতুন পৃথিবীৰ জয়গান।
তেওঁৰ পত্নী গীতামনি শৰ্মাই এই অনুষ্ঠানত প্ৰেমনাৰায়ণ নাথৰ ৰচনাৰে ‘মই সপোনৰ সদাগৰ, বেচো কিনো সপোন’ত নিজৰ কণ্ঠদান কৰে, দীপক শৰ্মাৰ সংগীতৰ প্ৰতিভাৰ যেন বৰ্ণালী সৃষ্টি হয়, যাৰ বাবে আৱেগিক গভীৰতাৰ তৰপ এটা যোগ কৰে। তেওঁলোকৰ প্ৰতিভাৰ সুসম মিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ বিদ্যালয়ৰ সমাজৰ ভিতৰত লাভৱান হোৱা সৃষ্টিশীল মনোভাৱৰ এক মৰ্মস্পৰ্শী সোঁৱৰণী হিচাপেও কাম কৰিছিল।
সাহিত্যিক দক্ষতাও প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল, য’ত কেশৱ মহন্তৰ বিখ্যাত কবিতা “সোনজিৰা মাহীৰ নাড়ী” কবিতাটো জইফুল নাথে সুন্দৰ আবৃত্তি কৰিছিল। কবিতাটোৰ উত্তেজক চিত্ৰকল্প আৰু গভীৰ বিষয়বস্তুৱে দৰ্শকৰ মাজত গভীৰভাৱে অনুৰণন ঘটাইছিল, তেওঁলোকক কাব্যিক সৌন্দৰ্য্য আৰু সাংস্কৃতিক সমৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰলৈ লৈ গৈছিল। ড° নিৰলা দেৱীয়ে ‘পইছাৰ ঝনঝননিত সাৰ পাব মানুহবোৰে’ কবিতা এটাৰ আন্তৰিক আবৃত্তিৰে সকলোকে মোহিত কৰিছিল, তেওঁলোকৰ মাতৃভাষাৰ সুৰীয়া আৰু চিনাকি ছন্দই পৰিচয়ৰ বন্ধনক আৰু অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল।
অনিতা হাজৰিকাৰ ধ্ৰুপদী সংগীতৰ পৰিবেশনৰ সৈতে চলি থাকিল, যিটো পৰম্পৰাগত শিল্পৰ চিৰস্থায়ী শক্তিৰ প্ৰমাণ। অসমীয়া সংস্কৃতিত ডুব যোৱা ভক্তিমূলক গীত বৰগীত পৰিবেশন কৰে অনিল নাথে। এই সমাৱেশত এক আধ্যাত্মিক মাত্ৰা যোগ কৰি গভীৰ শান্তিৰ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰে। প্ৰত্যেকেই নিজৰ নিজৰ অধিকাৰৰ এক মাষ্টাৰপিছ, কেৱল মনোৰঞ্জনতকৈও অধিক আছিল; সেইবোৰ আছিল ৰহা উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ দেৱালৰ ভিতৰত তুলি-তালি লালন-পালন কৰা কলাত্মক উত্তৰাধিকাৰৰ প্ৰকাশ।
দিনটোৱে শেষলৈকে টানি নিয়াৰ লগে লগে উষ্ণতা আৰু পূৰ্ণতাৰ ভাৱ এটাই বতাহত সোমাই গ’ল। সতীৰ্থসকলে, তেওঁলোকৰ হৃদয়ে হৃদয়ে লালন-পালন কৰা স্মৃতি আৰু নতুনকৈ তুলি ধৰা সংযোগেৰে ভৰি থকা ক্ষণবোৰ , বিদায় দিবলৈও সাজু আছিল। অহা বছৰ আন এটা পুনৰ মিলনৰ প্ৰতিশ্ৰুতি বতাহত ওলমি আছিল, আশা আৰু প্ৰত্যাশাৰ এটা প্ৰতিবিম্ব আছিল বন্ধুত্বৰ চিৰস্থায়ী শক্তিৰ প্ৰমাণ আৰু তেওঁলোকৰ ভাগ কৰা অতীতৰ চিৰস্থায়ী টান।
এই পুনৰ মিলন কেৱল এটা নষ্টালজিক সমাৱেশতকৈও অধিক আছিল; যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত গঢ়ি উঠা চিৰস্থায়ী বন্ধনসমূহৰ পুনৰ দৃঢ়তা, তেওঁলোকৰ জীৱনে গ্ৰহণ কৰা বৈচিত্ৰময় পথসমূহৰ উদযাপন, আৰু তেওঁলোকৰ ভাগ-বতৰা কৰা শৈক্ষিক অভিজ্ঞতাৰ স্থায়ী প্ৰভাৱৰ প্ৰমাণ আছিল। এটা সোঁৱৰণী যে সময়ৰ সময়তো আমাৰ গঠনমূলক বছৰবোৰত গঠন হোৱা স্মৃতি আৰু সংযোগবোৰ শক্তি আৰু প্ৰেৰণাৰ অহৰহ উৎস হৈয়েই থাকে অনন্তকাল। কামনা কৰিছিল সকলোৱে।
হাঁহিৰ প্ৰতিধ্বনি, সংগীতৰ সুৰ, আৰু বায়ুত ৰৈ থকা কবিতাৰ আবৃত্তি, ১৯৭৯ চনৰ ৰহা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়– মাজত লৈ তেওঁলোকে একত্ৰিত হৈ নিজৰ অতীত উদযাপন কৰিছিল, নিজৰ বৰ্তমানক লালন-পালন কৰিবলৈ, আৰু এনে এক ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি আগ্ৰহেৰে বাট চাই আছিল য’ত তেওঁলোকৰ খণ্ডিত স্মৃতিবোৰে তেওঁলোকক একেলগে বান্ধি ৰাখিবলৈ যত্নৰ শেষ নাছিল। যৌৱনৰ প্ৰাচুৰ্যৰে বোৱা বন্ধুত্বৰ সূতাবোৰে সময়ৰ পৰীক্ষা সহ্য কৰিব পাৰে, প্ৰতিটো বছৰ পাৰ হোৱাৰ লগে লগে অধিক শক্তিশালী আৰু স্পন্দনশীল হৈ পৰা বন্ধুত্বৰ সূতাবোৰে এই দিনটোৰ এক সুন্দৰ চিত্ৰণ আঁকিছিল চিৰদিনৰ বাবে যেন এখন সকলোৱে ৰং বোলাই অঁকা তৈলচিত্ৰহে আঁৰি দিছিল স্মৃতিৰ যাদুঘৰত ।
লেখকঃ প্ৰেমনাৰায়ণ নাথ
