সীমান্তত চীনৰ আগ্ৰাসী নীতি আৰু ‘মানচিত্ৰ যুদ্ধ’ৰ বিৰুদ্ধে এক ডাঙৰ কূটনৈতিক তথা কৌশলগত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে ভাৰত চৰকাৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশ চৰকাৰৰ সৈতে আলোচনা মৰ্মে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ৰাজ্যখনৰ ২৭টা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌগোলিক স্থানক ‘ছাৰ্ভে অৱ ইণ্ডিয়া’ৰ চৰকাৰী মানচিত্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। বেজিঙৰ একতৰফীয়া নামকৰণৰ কুচকাৱাজক নস্যাৎ কৰিবলৈ নতুন দিল্লীয়ে এই দৃঢ় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে।
কেন্দ্ৰীয় গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ এক বিজ্ঞপ্তিত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, এই ২৭টা স্থানৰ নামৰ চৰকাৰী আৰু সঠিকীকৰণৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে জনসাধাৰণৰ মাজত সঠিক সজাগতা সৃষ্টি কৰা আৰু প্ৰশাসনিক খেলিমেলি দূৰ কৰা। এই পদক্ষেপৰ ফলত দেশৰ প্ৰশাসনিক নথি-পত্ৰ, শৈক্ষিক সামগ্ৰী আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানচিত্ৰত এই স্থানসমূহৰ কেৱল ভাৰতীয় নামহে প্ৰতিফলিত হ’ব।
ভূ-ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপট: চীনৰ কাল্পনিক নামকৰণৰ প্ৰত্যুত্তৰ
বিগত কেইবছৰমানৰ পৰা চীনে অৰুণাচল প্ৰদেশক ‘জাংনান’ (দক্ষিণ তিব্বত) বুলি দাবী কৰি আহিছে। ২০১৭ চনৰ পৰা চীনৰ অসামৰিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে কেইবাবাৰো অৰুণাচলৰ বিভিন্ন স্থানৰ কাল্পনিক নাম আৰু নিৰ্দিষ্ট ভৌগোলিক স্থানাংক (Coordinates) জাৰি কৰি অঞ্চলটো নিজৰ বুলি দেখুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছে।
ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে সদায় চীনৰ এই কাৰ্য্যক “অৰ্থহীন আৰু হাস্যকৰ” বুলি প্ৰত্যাখ্যান কৰি আহিছে। ভাৰত চৰকাৰে স্পষ্ট কৰি দিছে যে কাল্পনিক নাম দিলেই অৰুণাচল প্ৰদেশ ভাৰতৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ হৈ থকাৰ চিৰন্তন সত্যটো সলনি হৈ নাযায়।
অন্তৰ্ভুক্ত কৰা ২৭টা স্থান:
অৰুণাচলৰ সীমান্তৱৰ্তী জিলাসমূহৰ পৰা বাচনি কৰা এই ২৭টা স্থানৰ নাম নিখুঁতভাৱে পৰীক্ষা কৰি মানচিত্ৰত স্থান দিয়া হৈছে:
১. গাঁও আৰু ভূমি এলেকা (২১টা স্থান): ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানটো হৈছে লংজু (Longju), যিটো ১৯৫৯ চনতে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভাৰত-চীন সীমান্তৰ এক সংঘাতপূৰ্ণ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল। ইয়াৰ উপৰিও মাজা (Maja), বিছা (Bisa), ম্যানমাৰ সীমান্তৰ সামৰিক দিশৰ পৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ জয়ৰামপুৰ (Jairampur), বৰা কুণ্ডুন, ছোট কুণ্ডুন, ধান বাৰী, প্ৰীতনগৰ, টেৰিটনগৰ, ৰামনগৰ, সাগৰ, পদ্মা, জ্যোতি নগৰ, বৈশাখী, ছোট ৰোপুক, বৰা ৰোপুক, শিৱাজী নগৰ, চুনপুৰা, কামলাং নগৰ আৰু বুদ্ধমন্দিৰ।
২. গিৰিপথ বা পাছ (৪টা স্থান): অতি উচ্চতাত অৱস্থিত সামৰিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ চাৰিটা গিৰিপথ হৈছে— ডজো লা (Dzo La), ৰিছা লা (Riza La), পুকুৰ লা (Pukur La) আৰু থাগ লা (Thag La)।
৩. হ্ৰদ (১টা স্থান): উচ্চ ভূখণ্ডত অৱস্থিত হিমবাহ হ্ৰদ শম্ভু সৰোবৰ (Sambho Sarovar)।
৪. স্মৃতিসৌধ (১টা স্থান): ১৯৬২ চনৰ যুদ্ধৰ মহান শ্বহীদ হাৱালদাৰ শেৰ থাপাৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত শেৰ-এ-থাপা স্মৃতিসৌধ (Sher-e-Thapa Memorial)। ইয়াৰ লগতে ৰাইফলমেন জছৱন্ত সিং ৰাৱাটৰ স্মৃতি কঢ়িয়াই অনা জছৱন্ত গড় (Jaswant Garh) নামটোকো চৰকাৰী স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।
ইয়াৰ কৌশলগত গুৰুত্ব:
প্ৰতিৰক্ষা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, ভাৰতৰ এই পদক্ষেপ প্ৰতিৰক্ষামূলক কূটনীতিৰ পৰা সক্ৰীয় তথা আক্ৰমণাত্মক কূটনীতিৰ দিশে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মোৰ।
১/ আইনী স্থিতি সুদৃঢ়কৰণ: ‘ছাৰ্ভে অৱ ইণ্ডিয়া’ৰ আৰ্কাইভত এই নামসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ভাৰতৰ আইনী স্থিতি বুলেটপ্ৰুফ হ’ব। ভৱিষ্যতে চীনে কোনো ধৰণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চত ইয়াৰ আইনী সুযোগ ল’ব নোৱাৰিব।
২/ প্ৰশাসনিক আৰু সামৰিক সমন্বয়: সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলৰ বাসিন্দা, স্থানীয় প্ৰশাসন আৰু সীমান্তত মোতায়েন থকা সুৰক্ষা বাহিনীৰ মাজত ইয়াৰ ফলত প্ৰশাসনিক সমন্বয় বৃদ্ধি পাব।
৩/ প্ৰচাৰ যুদ্ধৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ: এই চৰকাৰী মানচিত্ৰই গোলকীয় সংবাদ মাধ্যমক এক সঠিক তথ্য প্ৰদান কৰিব, যাৰ ফলত চীনে ছচিয়েল মিডিয়া বা ডিজিটেল মেপৰ জৰিয়তে চলোৱা ভুৱা অপপ্ৰচাৰ নস্যাৎ কৰিব পৰা যাব।
এই মানচিত্ৰকৰণ প্ৰক্ৰিয়াই সমগ্ৰ বিশ্বকে এই বাৰ্তা দিছে যে ভাৰতে নিজৰ ভৌগোলিক অখণ্ডতাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো আপোচ নকৰে। আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, জনসজাগতা আৰু চৰকাৰী মানচিত্ৰ— এই আটাইবোৰ ব্যৱস্থা একগোট কৰি ভাৰতে নিজৰ উত্তৰ-পূব সীমান্ত সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিব।
