Nana Patekar । বলীউডৰ শক্তিশালী অভিনেতা নানা পাটেকাৰ আৰু নাই। ৭৫ বছৰ বয়সত কাৰ্ডিয়াক এৰেষ্টত প্ৰয়াত হোৱা অভিনেতাগৰাকীয়ে অভিনয়ৰ জগতত নিজৰ এক সুকীয়া পৰিচয় গঢ়ি যোৱাৰ লগতে বাস্তৱ জীৱনতো দেশপ্ৰেম আৰু সেনাৰ প্ৰতি থকা গভীৰ অনুৰাগৰ বাবে চৰ্চিত হৈছিল। তেওঁক কেৱল পৰ্দাৰ নায়কেই নহয়, বহুতে বাস্তৱ জীৱনৰ নায়ক বুলিও অভিহিত কৰিছিল।
নানা পাটেকাৰৰ দেশপ্ৰেম কেৱল তেওঁৰ অভিনয় কৰা চৰিত্ৰৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাছিল। ভাৰতীয় সেনাৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক আছিল যথেষ্ট গভীৰ। ১৯৮৮ চনত তেওঁ টেৰিটৰিয়েল আৰ্মীত সন্মানীয় কেপ্টেইন হিচাপে যোগদান কৰে। যদিও এই নিযুক্তি সন্মানীয় আছিল, তথাপি নানা পাটেকাৰে মাৰাঠা লাইট ইনফেণ্ট্ৰীৰ সৈতে সামৰিক প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কমাণ্ডো প্ৰশিক্ষণতো অংশ লৈছিল।
তিনিবছৰ ধৰি লৈছিল সামৰিক প্ৰশিক্ষণ
সেনাৰ সৈতে থকা সম্পৰ্কক কেৱল আনুষ্ঠানিকতাৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি নানা পাটেকাৰে প্ৰশিক্ষণৰ সময়ছোৱাত যথেষ্ট গুৰুত্বসহকাৰে সামৰিক অনুশীলনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ নিজেই বিভিন্ন সাক্ষাৎকাৰত সেনাৰ সৈতে থকা তেওঁৰ অভিজ্ঞতাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছিল।
নানা পাটেকাৰে এবাৰ উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণৰ সময়ত প্ৰাক্তন সেনাপ্ৰধান ভি কে সিং লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল পদত আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৯১ চনত মুক্তি পোৱা নানা পাটেকাৰৰ পৰিচালিত ছবি ‘প্ৰহাৰ’তো ভি কে সিঙে এটা সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।
কাৰ্গিল যুদ্ধৰ সময়ত বিচাৰিছিল সীমান্তলৈ যাব
১৯৯৯ চনৰ কাৰ্গিল যুদ্ধৰ সময়ত নানা পাটেকাৰে সেনাৰ সৈতে যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ যোৱাৰ ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰিছিল। কিন্তু এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেতাক যুদ্ধক্ষেত্ৰলৈ পঠিওৱাৰ ক্ষেত্ৰত সেনা বিষয়াসকলে প্ৰথমে সন্মতি দিয়া নাছিল।
কিন্তু নানা পাটেকাৰ পিছ হুঁহকি নাহিল। তেওঁ পোনপটীয়াকৈ তদানীন্তন প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী জৰ্জ ফাৰ্ণাণ্ডেছৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে আৰু সীমান্তলৈ যোৱাৰ অনুমতি বিচাৰে। অৱশেষত প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীৰ বিশেষ অনুমতি লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ সেনাৰ সৈতে সীমান্ত অঞ্চললৈ যায়।
মাৰাঠা লাইট ইনফেণ্ট্ৰীৰ কুইক ৰিয়েকচন টীমৰ সৈতে
কাৰ্গিল যুদ্ধৰ সময়ত নানা পাটেকাৰ মাৰাঠা লাইট ইনফেণ্ট্ৰীৰ কুইক ৰিয়েকচন টীমৰ সৈতে জড়িত আছিল বুলি বিভিন্ন প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে। যুদ্ধৰ প্ৰভাৱ পৰা দ্ৰাছ, ছোপোৰ, বাৰামুলা আৰু লেহ ছেক্টৰতো তেওঁ উপস্থিত আছিল।
প্ৰায় ৬০ দিনীয়া সেৱাৰ সময়ছোৱাত তেওঁ সেনা জোৱানসকলৰ সৈতে সীমান্ত অঞ্চলত গৈছিল আৰু কেইবাবাৰো টহলতো অংশ লৈছিল। এগৰাকী চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা হিচাপে খ্যাতিৰ শীৰ্ষত থকাৰ সময়তো দেশৰ নিৰাপত্তাৰ সৈতে জড়িত এই অভিজ্ঞতা তেওঁৰ জীৱনৰ এক ব্যতিক্ৰমী অধ্যায় হৈ ৰৈ যায়।
দেশপ্ৰেমৰ বাবে আছিল সুকীয়া পৰিচয়
নানা পাটেকাৰৰ দেশপ্ৰেমৰ প্ৰকাশ কেৱল সেনাৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কতে সীমাবদ্ধ নাছিল। কৃষকৰ সমস্যা, সামাজিক বিষয় আৰু দেশৰ নিৰাপত্তাৰ দৰে বিভিন্ন বিষয়তো তেওঁ সময়ে সময়ে নিজৰ মত প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু সামাজিকভাৱে সক্ৰিয় হৈ আছিল।
‘প্ৰহাৰ’ৰ দৰে ছবিত সেনা বিষয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা নানা পাটেকাৰৰ বাবে সেনা আৰু সামৰিক জীৱন আছিল কেৱল অভিনয়ৰ বিষয়বস্তু নহয়। বাস্তৱ জীৱনতো তেওঁ সেনাৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু কাৰ্গিল যুদ্ধৰ সময়ত সীমান্তত গৈ সেনা জোৱানৰ কাষত থিয় দিছিল।
সেয়ে নানা পাটেকাৰৰ মৃত্যুত ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী শক্তিশালী অভিনেতাক হেৰুৱাৰ লগতে এগৰাকী শিল্পীৰ জীৱনৰ সেই ব্যতিক্ৰমী অধ্যায়ৰো অৱসান ঘটিল—য’ত ৰূপালী পৰ্দাৰ নায়কজন বাস্তৱ জীৱনতো দেশৰ প্ৰতি দায়িত্ববোধেৰে সেনাৰ কাষত থিয় হৈছিল।
