প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে দেওবাৰে অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ’ যোগে তেওঁৰ অতি জনপ্ৰিয় অনুষ্ঠান ‘মন কী বাত’ সম্প্ৰচাৰ কৰে৷ ‘মন কী বাত’ৰ ১৩৪ সংখ্যক খণ্ডত প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে গ্ৰীষ্ম প্ৰবাহৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আমলৈকে নানা প্ৰসংগ তেওঁৰ ভাষণত সামৰি লয়৷ মোদীয়ে কয়– দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ৰাষ্ট্ৰ আৰু সমাজৰ স্বাৰ্থত এনে কিছুমান আচৰিত কাম কৰি আছে, সেইবোৰৰ কথা শুনিলে আমি এক নতুন প্ৰেৰণা অনুভৱ কৰোঁ৷ আজি মই এই কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰিম এথলেটিকছত দেশৰ এনে এক কৃতিত্বৰ প্ৰসংগৰে৷ কিছুদিন পূৰ্বে ঝাৰখণ্ডৰ ৰাঁচীত অনুষ্ঠিত হৈছিল নেচনেল ছিনিয়ৰ এথলেটিকছ ফেডাৰেচন প্ৰতিযোগিতা৷ সমগ্ৰ দেশৰ প্ৰায় ৮০০ খেলুৱৈয়ে ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰে৷ এই প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত চাৰিটা ভিন্ন ইভেণ্টত চাৰিটা ৰাষ্ট্ৰীয় অভিলেখ ভংগ কৰা হয়৷ গুৰিন্দৰ বীৰ সিং, বিশাল টি কে, তেজস্বীন শংকৰ, দেৱ মীনা আৰু কুলদীপ কুমাৰ আদিয়ে বিভিন্ন শিতানত নতুন অভিলেখ গঢ়িবলৈ সক্ষম হয়৷ প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে তেওঁৰ ভাষণত কয়, বৰ্তমান দেশৰ বেছিভাগ ঠাইতে অতি গৰম৷
প্ৰচণ্ড ৰ’দ, গৰম বতাহ– এনে বতৰত নিজৰ যত্ন লোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়৷ পানী খাই থাকিব৷ যদি আপুনি ৰ’দত ওলাই যাব লাগে তেন্তে সাৱধানে বাহিৰলৈ ওলাই যাব লাগে৷ এই সন্দৰ্ভত বিভিন্ন চৰকাৰী বিভাগে জাৰি কৰা গাইডলাইনবোৰ পাহৰি নাযাব৷ আমাৰ দেশত গৰমৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ উপায় পাকঘৰতে পোৱা যায়৷ আপুনি নি(য় লক্ষ্য কৰিছে যে গৰম বৃদ্ধিৰ লগে লগে পাকঘৰৰ সোৱাদ আৰু খাদ্যশৈলী সলনি হয়৷ কোনো কোনো ঠাইত মাটিৰ পাত্ৰৰ পানী ওফন্দি উঠে, আন কোনো ঠাইত দৈ তৈয়াৰ হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু কোনো ঠাইত কেঁচা আম উতলিবলৈ আৰম্ভ কৰে– আৰু তাৰ পিছত ভাৰতীয় পানীয়ৰ যুগ আৰম্ভ হয়৷ ভাৰতীয় পানীয়ৰ লগত আপুনি নি(য় পৰিচিত৷ উত্তৰ ভাৰতলৈ যাত্ৰা কৰিলে বহু ঠাইত আম পান্না, কেঁচা আমৰ সোৱাদ লৈ গৰমৰ পৰা জিৰণি পাব৷ পঞ্জাব আৰু হাৰিয়ানালৈ যাওক, তাত আপোনালোকে এটা ডাঙৰ গিলাচত লাচী পাব৷ ৰাজস্থান আৰু গুজৰাটত যেন প্ৰতিসাঁজ আহাৰৰ লগত মাখন থাকে৷ আৰু বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড আৰু পূব উত্তৰ প্ৰদেশত পোৱা সত্তু চৰবট কেৱল আচৰিতেই নহয়, ই পেট ভৰোৱাৰ লগতে শক্তি দিয়ে৷ কংকান আৰু গোৱাত উপলব্ধ ককুম চৰবট আৰু ছোল কাধি ঠিক তেনেকুৱাই৷
দক্ষিণ ভাৰতৰ পনাকাম, নীৰ মোৰ, সম্বৰাম আৰু ওড়িশাৰ বেল পানা কেৱল পানীয় নহয়, এয়া ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ পৰম্পৰাৰ অংশ৷ ‘এক ভাৰত শ্ৰেষ্ঠ ভাৰত’ৰ মনোভাবো ইয়াত প্ৰতিফলিত কৰে৷ আৰু এটা কথা মনত ৰাখিব লাগিব যে এইবোৰৰ বেছিভাগেই আমাৰ নিজৰ পাকঘৰৰ পৰা, আমাৰ খেতিপথাৰৰ পৰা আহে৷ ডাঙৰ ব্ৰেণ্ডিং নাই যদিও ই প্ৰজন্মৰ পাছত প্ৰজন্মৰ অভিজ্ঞতাক মূৰ্ত কৰি ৰাখিছে৷ আপুনিও গৰমৰ দিনত এই স্থানীয় পানীয়বোৰ উপভোগ কৰা উচিত৷ গ্ৰীষ্মৰ আগমনৰ লগে লগে প্ৰতিটো পৰিয়ালতে আন এক আলোচনাৰ বিষয় আৰম্ভ হয়, সেয়া হৈছে আম৷ এই সময়ত আম এক সাধাৰণ আলোচনাৰ বিষয় হৈ পৰে, ভাৰতত এনেকুৱা এখন ঘৰ নাই য’ত গৰমৰ দিনত আমৰ কথা আলোচনা নহয়৷প্ৰতিটো অঞ্চলৰ নিজস্ব আম, নিজস্ব সোৱাদ, নিজস্ব সুগন্ধি আছে৷ মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু কংকনৰ পৰা হাপুছ আৰু আলফনছো, গুজৰাটৰ কেশৰ, উত্তৰ প্ৰদেশৰ পৰা দুশেহৰী আৰু মোৰ কাশীৰ পৰা লেংৰা- এয়া আমৰ ৰসৰ আত্মা৷ লেংৰা আমৰ এটা বিশেষ গুণ আছে: পকিলেও ই প্ৰায়ে সেউজীয়া হৈ থাকে৷ বিহাৰৰ পৰা অহা জৰ্দালু, যাৰ সুগন্ধি দূৰৰ পৰা চিনিব পাৰি৷ চৌছা, মালদা– প্ৰতিটো নাম মানুহৰ স্মৃতিৰ লগত জড়িত৷ দক্ষিণ ভাৰতলৈ যাওক বা বংগৰ বংগনাপল্লী, টোটাপুৰী, নীলম, মালগোৱা, হিমসাগৰ, ওড়িশা আৰু অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ সুবৰ্ণৰেখালৈ যাওক- ঠাইখন সলনি হোৱাৰ লগে লগে আমৰ ৰূপ, ৰং, সোৱাদো সলনি হয়৷ মোদীয়ে কয়, আমৰ এই যাত্ৰা, গাঁৱৰ পৰা এতিয়া বিশ্বৰ বজাৰত উপনীত হৈছে৷ আজি ‘মন কী বাত’ৰ জৰিয়তে আম উৎপাদনৰ লগত জড়িত মোৰ খেতিয়ক ভাই-ভনীসকলক প্ৰশংসা কৰিম৷ আপুনি কেৱল সাধাৰণ খেতিয়ক নহয়, দেশৰ কৃষি অৰ্থনীতিৰ বাবে আপুনি অতি বিশেষ৷ আপুনি সদায় উজলি থাকিব৷এই গ্ৰীষ্মকালীন দিনবোৰত বিদ্যালয়বোৰ বন্ধ থকাৰ সময়ত মই এটা ক্লাছৰ কথা ক’ম, য’ত আপুনি নামভৰ্তি কৰিব বিচাৰিব বন্ধুসকল, কল্পনা কৰকচোন এনে এখন বিদ্যালয়, য’ত সৰু-ডাঙৰ সকলো ল’ৰা-ছোৱালীয়ে পঢ়ে, য’ত কোনো মাচুল নাথাকে, ডাঙৰ ডাঙৰ অট্টালিকা নাথাকে, শ্ৰেণীকোঠা নাথাকে আৰু আটাইতকৈ আমোদজনক কথাটো হ’ল- একোখন নদীত এই ক্লাছ আৰম্ভ হয়৷এইটো কোনো কল্পকাহিনী নহয়৷
এয়া এটা প্ৰকৃত প্ৰচেষ্টা৷ কেৰেলাৰ আলুভাত সাজী ৱালাশ্বেৰিলজীয়ে এনে এটা সাঁতোৰ ক্লাব চলায়৷ এতিয়ালৈকে ইয়াত ১৫ হাজাৰৰো অধিক লোকে সাঁতুৰিবলৈ শিকিছে৷ আনকি সাজীয়ে বিশেষভাৱে সক্ষম শিশুকো সাঁতোৰৰ প্ৰশিক্ষণো দিছে৷ এই প্ৰচেষ্টাৰ আঁৰত নিহিত হৈ আছে এক গভীৰ যন্ত্ৰণা৷কেইবছৰমান পূৰ্বে নাও দুৰ্ঘটনাত কেইবাজনো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মৃত্যু হৈছিল৷ সেই ঘটনাই সাজীক গভীৰভাৱে জোকাৰি গ’ল৷ তেওঁ ভাবিলে, যদি ল’ৰা-ছোৱালীয়ে সাঁতুৰিব জানিলেহেঁতেন, তেন্তে হয়তো বহুতৰে জীৱন ৰক্ষা কৰিব পৰা গ’লহেঁতেন– আৰু তাৰ পৰাই তেওঁৰ মিছন আৰম্ভ হ’ল৷ মোদীয়ে তেওঁৰ ভাষণত কয়- আমাৰ চৰকাৰে ভাৰতৰ এনে অমূল্য ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ বাবে অহৰহ প্ৰচেষ্টা অব্যাহত ৰাখিছে৷ এই সন্দৰ্ভত ‘জ্ঞান ভাৰতম অভিযান’ৰ অধীনত ছত্তীশগড়ৰ মালহাৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে৷ ইয়াত তিনিখন বিৰল তামৰ ফলি পোৱা গৈছে৷ এই শিলালিপিসমূহ পাণ্ডৱ বংশৰ মহৰ্ষি বালাজুৰ্নৰ ৰাজত্বকালৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়৷ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে এই শিলালিপিসমূহ ষষ্ঠ-সপ্তম শতিকাৰ, অৰ্থাৎ এই শিলালিপিসমূহ চৈধ্যশৰ পৰা পোন্ধৰশ বছৰ পুৰণি৷ এই তামৰ ফলকবোৰ প্ৰাচীন ব্ৰাহ্মী লিপি আৰু পালি ভাষাত লিখা হৈছে৷
সেই সময়ৰ শাসন ব্যৱস্থা, ধৰ্ম, সংস্কৃতিৰ বিষয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য প্ৰদান কৰে৷ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে কয়- আমি ভাৰতীয়সকলৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ প্ৰতি সদায় এক বিশেষ আকৰ্ষণ আছিল৷ আমাৰ দেশত শতিকা পুৰণি মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰ এতিয়াও আছে, য’ত আচৰিত ধৰণৰ গাণিতিক আৱিষ্কাৰ হৈছে৷ নেভিগেচনেই হওক, পঞ্জিকাই হওক বা আমাৰ উৎসৱ-পাৰ্বণেই হওক, আকাশ আৰু তৰাৰ সৈতে এই সকলোবোৰৰ সংযোগ আছে৷ বেংগালুৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান সমিতিৰ বিষয়ে জানিব পাৰিলোঁ৷ তাত পৰ্যবেক্ষণ অধিবেশন অনুষ্ঠিত হয়৷ এই সংস্থাটোৱেও গ্ৰামাঞ্চলত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানক জনপ্ৰিয় কৰাৰ এক অভিযান আৰম্ভ কৰিছে৷ ‘খাগ্ৰোল মণ্ডল’ নামৰ এটা দলে আৰম্ভ কৰিছে অতি অভিনৱ ৩০ ঘণ্টীয়া পাঠ্যক্ৰম৷ মোদীয়ে কয়, ভাৰতৰ প্ৰতিখন গাঁও বা নগৰতে কিবা নহয় কিবা এটা ঘটিয়ে আছে, যি আমাক অনুপ্ৰাণিত কৰে৷ প্ৰায়ে এই প্ৰচেষ্টাসমূহৰ বিষয়ে বহুলভাৱে চৰ্চিত নহয়, কিন্তু যেতিয়া আমি এইবোৰৰ বিষয়ে সচেতন হওঁ, তেতিয়া ই আমাৰ বিশ্বাসক শক্তিশালী কৰি তোলে যে দেশখনে নিজৰ জনসাধাৰণৰ ক্ষমতাৰে আগবাঢ়ি আছে৷ এনে প্ৰচেষ্টাৰ বাবে ইফালে সিফালে চাবলৈ আহ৩ান তেওঁলোকক চিনি পাওক, তেওঁলোকৰ শলাগ লওক, তেওঁলোকৰ পৰা শিকি লওক আৰু সম্ভৱ হ’লে নিজেও কিবা এটা ভাল কামত জড়িত হওক৷
