অসমীয়া সংস্কৃতিৰ অংগ হিচাপে পঁইতা ভাতৰ ধাৰণাটো কেৱল এক পৰম্পৰাগত খাদ্যৰ তালিকাতে সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই, পইতা ভাত আমাৰ জনজীৱনৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু আৱেগিক বান্ধোন হৈ পৰিছে৷ গ্ৰীষ্মকালৰ প্ৰখৰ ৰক্সদত যেতিয়া শৰীৰৰ আৰ্দ্ৰতা হ্ৰাস পায় আৰু ক্লান্তি বাঢ়ে, তেতিয়া পইতা ভাতৰ দৰে অমৃততুল্য খাদ্যই প্ৰাণৰক্ষাৰ কাম কৰে৷ পইতা ভাত হৈছে চাউলৰ ভাত পানীত তিয়াই ৰখা এক পৰিৱেশ-অনুকূল আৰু স্বাস্থ্যসন্মত খাদ্য প্ৰণালী৷ বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি আৰু কৃষিজীৱী সমাজত ইয়াৰ প্ৰচলন বহু পুৰণি৷ পুৱা কামলৈ ওলাই যোৱাৰ আগতে বা দুপৰীয়াৰ আহাৰত পইতা ভাতৰ বাটিটো নহক্সলে যেন আমাৰ চহা জীৱি মানুহৰ আহাৰ সম্পূৰ্ণ নহয়৷
আধুনিক পুষ্টিবিদসকলে আজি যি ক্টপ্ৰবায়োটিকক্ট বা ক্টফাৰ্মেণ্টেড ফুডক্টৰ কথা কয়, আমাৰ সমাজত শতিকাজুৰি সেই খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াটো চলি আহিছে৷ পইতা ভাত প্ৰস্তুত কৰাৰ কোনো জটিল পদ্ধতি নাই, কিন্তু ইয়াৰ আঁৰত থকা বিজ্ঞান আৰু পুষ্টিগুণ সঁচাকৈয়ে বিস্ময়কৰ৷ গৰমৰ দিনত শৰীৰৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰা, পাচন প্ৰক্ৰিয়া সবল কৰা আৰু শৰীৰক সতেজতা প্ৰদান কৰাত পইতা ভাতৰ স্থান আন যিকোনো দামী খাদ্যতকৈ বহু ওপৰত৷ আজিৰ বিশ্বায়নৰ যুগত যেতিয়া আমি অপুষ্টিকৰ বা অস্বাস্থ্যকৰ খাদ্যৰ পিনে ধাৱমান হৈছোঁ, তেতিয়া আমাৰ মূল শিপালৈ ঘূৰি অহাৰ এক প্ৰয়োজনীয়তা আহি পৰিছে৷ পইতা ভাত কেৱল ভোক নিবাৰণৰ আহিলা নহয়, পইতা ভাত হৈছে এক স্বাস্থ্যকৰ জীৱনশৈলীৰ প্ৰতীক৷ এই পৰ্যালোচনাত আমি পইতা ভাতৰ বৈজ্ঞানিক দিশ, পুষ্টিগত মূল্য আৰু আমাৰ দৈনন্দিন জীৱনত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে বিশদভাৱে আলোচনা কৰিম৷ আমাৰ পৰম্পৰাগত এই সম্পদটোৰ গুৰুত্ব বুজি পোৱাটো আজিৰ প্ৰজন্মৰ বাবে অত্যন্ত জৰুৰী হৈ পৰিছে, যাতে আমি এক সুস্বাস্থ্যকৰ ভৱিষ্যত গঢ়বি পাৰোঁ৷
পইতা ভাতৰ পুষ্টিবিজ্ঞান আৰু স্বাস্থ্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱ জ্ঞ- পইতা ভাত হৈছে দৰাচলতে ভাতৰ এক জৈৱ-ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়া, বা ফাৰ্মেণ্টেড অৱস্থা৷ যেতিয়া ভাত পানীত ১২১ পৰা ১৫ ঘণ্টা তিয়াই ৰখা হয়, তেতিয়া চাউলৰ ভিতৰত থকা শৰ্কৰা আৰু প্ৰক্সটিনসমূহ এক ধৰণৰ এনজাইম প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে সৰল অৱস্থালৈ ৰূপান্তৰিত হয়৷ এই প্ৰক্ৰিয়াত ভাতত থকা ল্যাক্টিক এচিড বেক্টেৰিয়াই এক বিশেষ ভূমিকা লয়৷ আধুনিক বিজ্ঞানৰ মতে, ল্যাক্টিক এচিড বেক্টেৰিয়া আমাৰ শৰীৰৰ বাবে অত্যন্ত উপকাৰী৷ ই অন্ত্ৰৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰে আৰু শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে৷ পইতা ভাতত ভিটামিন বি-১২, বি-৬ আৰু বি-প্ত প্ৰচুৰ পৰিমাণে থাকে৷ ইয়াৰ উপৰিও লো, মেগনেছিয়াম আৰু পটাছিয়ামৰ দৰে খনিজ পদাৰ্থসমূহৰ পৰিমাণ পইতা ভাতত সাধাৰণ ভাতৰ তুলনাত বহুগুণে বৃদ্ধি পায়৷ গ্ৰীষ্মকালত শৰীৰৰ পৰা ঘামৰ জৰিয়তে যিমান পৰিমাণে পানী আৰু খনিজ পদাৰ্থ বাহিৰ হয়, তাক পূৰণ কৰিবলৈ পইতা ভাতৰ পানী এক প্ৰাকৃতিক ইলেক্ট্ৰলাইট চলিউচনৰ দৰে কাম কৰে৷ পেটৰ আলচাৰ বা এচিডিটি সমস্যাত ভোগা লোকৰ বাবে পইতা ভাত অমৃতসদৃশ৷ পইতা ভাতে আমাৰ পাকস্থলীৰ ভিতৰৰ স্তৰসমূহক শীতল কৰি ৰাখে আৰু হজম হোৱাত সহায় কৰে৷
পইতা ভাতৰ সৈতে খোৱা আনুষংগিক খাদ্যৰ গুৰুত্ব জ্ঞ- পইতা ভাতৰ লগত বিশেষ কিছুমান উপকৰণ মিহলাই খোৱাটো আমাৰ পৰম্পৰাত এক পুৰণি অভ্যাস৷ এই অভ্যাসৰ আঁৰত কেৱল সোৱাদৰ প্ৰশ্নই নহয়, ইয়াৰ লগত বিজ্ঞানসন্মত স্বাস্থ্যৰ এক গভীৰ সম্পৰ্ক আছে৷ পইতা ভাতৰ সৈতে সাধাৰণতে গ্ৰহণ কৰা আলু পিটিকা, কেঁচা পিঁয়াজ, জলকীয়া, বেঙেনা পুৰা, আদাৰ টুকুৰা আৰু তিল বা খৰিকা জাঁইৰ চাটনি আদি হৈছে পুষ্টিৰ ভঁৰাল৷ কেঁচা পিঁয়াজৰ কথা ক’ব লাগিব, গ্ৰীষ্মকালৰ প্ৰখৰ ৰ’দত যেতিয়া হিট ষ্ট্ৰোকৰ ভয় থাকে, তেতিয়া পইতা ভাতৰ সৈতে কেঁচা পিঁয়াজ খালে শৰীৰৰ উষ্ণতা নিয়ন্ত্ৰণত থাকে৷ পিঁয়াজত থকা বিশেষ উপাদানসমূহে তেজৰ প্ৰবাহ স্বাভাৱিক কৰি ৰখাত সহায় কৰে৷ একেদৰে, কেঁচা জলকীয়াই শৰীৰৰ বিপাকীয় হাৰ বৃদ্ধি কৰাত যি অৰিহণা যোগায়, সি শৰীৰৰ পৰা বিষাক্ত পদাৰ্থসমূহ নিৰ্গত কৰাত সহায় কৰে৷ আলু পিটিকা বা বেঙেনা পুৰাৰ দৰে ব্যঞ্জনবোৰত ব্যৱহৃত সৰিয়হৰ তেলৰ গুৰুত্বও অপৰিসীম৷ সৰিয়হৰ তেলে শৰীৰৰ অন্ত্ৰৰ নলীৰ কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰে৷ ইয়াৰ উপৰিও, পইতা ভাতৰ লগত খোৱা বিভিন্ন ধৰণৰ শাক-পাচলিৰ আঞ্জাই শৰীৰক প্ৰয়োজনীয় আঁহ বা ফাইবাৰ যোগান ধৰে, যিয়ে কোষ্ঠকাঠিন্যৰ দৰে সমস্যা দূৰ কৰে৷ দৰাচলতে, পইতা ভাতৰ বাটিটো হৈছে এক সুষম আহাৰৰ উদাহৰণ৷ ইয়াৰ লগত প্ৰটিনৰ উৎস হিচাপে যদি মাছ ভজা বা শুকান মাছৰ চাটনি থাকে, তেন্তে ইয়াৰ পুষ্টিগত মান বহু গুণে বৃদ্ধি পায়৷ এইদৰে পইতা ভাতৰ সৈতে খোৱা প্ৰতিটো বস্তুৱে একোটা ঔষধৰ দৰে কাম কৰি শৰীৰক সতেজ আৰু ৰোগমুক্ত কৰি ৰাখে৷
বৰ্তমান সময়ৰ জীৱনশৈলী আৰু পইতা ভাত জ্ঞ- আজিৰ এই দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনশীল পৃথিৱীত আমাৰ জীৱনশৈলী সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি হৈছে৷ চহৰকেন্দ্ৰিক ব্যস্ততা, সময়ৰ অভাৱ আৰু অপুষ্টিকৰ খাদ্যৰ প্ৰভাৱত আমি আমাৰ পুৰণি খাদ্যভ্যাসসমূহ প্ৰায় পাহৰি গৈছোঁ৷ অৱশ্যে যোৱা কেইবছৰমানত স্বাস্থ্য সচেতনতা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে সমগ্ৰ বিশ্বতে ক্টফাৰ্মেণ্টেড ফুডক্ট বা জৈৱ-ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰে কৰা খাদ্যৰ প্ৰতি মানুহৰ আগ্ৰহ পুনৰ বাঢ়িছে৷ এই প্ৰেক্ষাপটত পইতা ভাত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ খাদ্য হিচাপে থিয় দিছে৷ বৰ্তমান সময়ত আমি প্ৰায়ে অনিয়মীয়া খোৱা-বোৱাৰ বাবে এচিডিটি, গেষ্ট্ৰাইটিছ আৰু অন্ত্ৰৰ বিভিন্ন সমস্যাত ভুগি থাকোঁ৷ আধুনিক দৰব খোৱাতকৈ আমাৰ প্ৰাত্যহিক খাদ্য তালিকাত পইতা ভাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাটোৱে বহু প্ৰকাৰে সুফল দিব পাৰে৷ পইতা ভাত প্ৰস্তুত কৰিবলৈ কোনো ধৰণৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ বা জটিল প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰয়োজন নাই৷ ই অতি কম খৰচী আৰু সহজলভ্য৷
যিসকল লোকৰ বাবে দুপৰীয়াৰ আহাৰত গধুৰ খাদ্য খোৱাৰ পিছত কাম কৰিবলৈ অসুবিধা হয়, তেওঁলোকৰ বাবে পইতা ভাত এক পৰম আশীৰ্বাদ৷ ই শৰীৰত যথেষ্ট শক্তি যোগায় আৰু কাম কৰাৰ উদ্দীপনা অটুট ৰাখে৷ আজিৰ পুষ্টিবিজ্ঞানীসকলে পইতা ভাতক ক্টসুপাৰ ফুডক্ট হিচাপে আখ্যা দিছে, কাৰণ ইয়াত থকা উপকাৰী বেক্টেৰিয়াসমূহে শৰীৰৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বঢ়ায়৷ আজিৰ প্ৰদূষিত পৰিৱেশ আৰু মানসিক চাপৰ জীৱনত সুস্থ হৈ থকাটো এক প্ৰত্যাহ৩ান হৈ পৰিছে, তেনেস্থলত পইতা ভাতৰ দৰে প্ৰাকৃতিকভাৱে তৈয়াৰী খাদ্য গ্ৰহণ কৰি আমি বহুতো জীৱনশৈলীজনিত ৰোগৰ পৰা নিজক বচাব পাৰোঁ৷ পইতা ভাত কেৱল পেট ভৰোৱা খাদ্য নহয়, ই হৈছে এক পুৰণি ঐতিহ্য আৰু আধুনিক বিজ্ঞানৰ এক সুন্দৰ সমাহাৰ৷ গতিকে, ব্যস্ত জীৱনত আমি খাদ্যাভ্যাস সলনি কৰি পুনৰ পঁইতাভাতক আদৰি লোৱাটোৱেই হক্সব স্বাস্থ্যৰ বাবে লোৱা আটাইতকৈ বুদ্ধিমান সিদ্ধান্ত৷ এই অভ্যাসে আমাক শিকায় যে প্ৰকৃত স্বাস্থ্য আমাৰ নিজৰ ঘৰৰ পাকঘৰতেই আছে, কেৱল তাক চিনাক্ত কৰাৰ হেঁপাহ থকাটো প্ৰয়োজন৷
পইতা ভাতক লৈ সমাজত কিছুমান ভুল ধাৰণা বা অন্ধবিশ্বাস আজিও বিৰাজ কৰে৷ যেনে, পইতা ভাত খালে ঠাণ্ডা লগা বা পেটৰ বিষ হোৱা৷ কিন্তু বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত যদি ভাতখিনি পৰিষ্কাৰ পাত্ৰত আৰু বিশুদ্ধ পানীত তিয়াই ৰখা হয়, তেন্তে ইয়াৰ কোনো পাৰ্শ্বক্ৰিয়া নাথাকে৷ আমি কেৱল ইয়াৰ স্বচ্ছতা আৰু চাফ-চিকুণতাৰ প্ৰতিহে গুৰুত্ব দিব লাগে৷ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মক আমাৰ এই পৰম্পৰাগত আহাৰৰ প্ৰতি আগ্ৰহী কৰি তোলাটো আমাৰ দায়িত্ব৷ আজিৰ পৰিৱেশত যেতিয়া আমি প্ৰতিটো খোজত কৃত্ৰিম আৰু প্ৰক্ৰিয়াজাত খাদ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিছোঁ, তেতিয়া পইতা ভাতৰ দৰে প্ৰাকৃতিক আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্য আমাৰ বাবে এক আশীৰ্বাদ স্বৰূপ৷ আহক, আমি আমাৰ ঐতিহ্যক আৰু স্বাস্থ্যক আগত ৰাখি পইতা ভাতৰ দৰে খাদ্যক পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁ৷ আধুনিকতাৰ নামত আমি যেন আমাৰ শিপাক পাহৰি নাযাওঁ৷ পইতা ভাতৰ উপকাৰিতাৰ কথা প্ৰচাৰ কৰা আৰু ইয়াক নিয়মিত গ্ৰহণ কৰাটোৱে আমাক এক সতেজ আৰু নিৰোগী জীৱন প্ৰদান কৰিব৷ আমাৰ পৰম্পৰা আৰু বিজ্ঞানৰ এনে এক সুন্দৰ মিলন বিৰল৷ সেয়েহে পইতা ভাতক কেৱল ক্টদুখীয়াৰ খাদ্যক্ট বুলি ঠাট্টা নকৰি, ইয়াক এক ক্টস্বাস্থ্যসন্মত খাদ্যক্ট হিচাপে গ্ৰহণ কৰিবলৈ আমি সকলোৱে প্ৰয়াস কৰিব লাগে৷ এই খাদ্যৰ সোৱাদ আৰু উপকাৰিতাৰ চৰ্চা আগন্তুক দিনবোৰত আৰু অধিক হোৱাটো আমি কামনা কৰোঁ, যাতে আমাৰ সমাজখন স্বাস্থ্যৰ দিশত আগুৱাই যাব পাৰে৷
লেখকঃ প্ৰেম বৈষ্ণৱ
