তালিবানৰ দখলৰ পিছত আফগানিস্তানৰ পৰিস্থিতিৰ অৱনতি অব্যাহত আছে। দৰিদ্ৰতা আৰু ভোক, নিবনুৱাই দেশৰ লোকসকলক ভাঙি পেলাইছে। প্ৰাক্তন সাংসদ হাজী মহম্মদ মোহকাকে দেওবাৰে কৈছিল যে পশ্চিম কাবুলত আঠটা শিশু, মুখ্যতঃ হাজাৰা সংখ্যালঘু, অনাহাৰত মৃত্যু বৰণ কৰিছিল। ৰাছিয়াৰ সংবাদ সংস্থা স্পুটনিকৰ উদ্ধৃতিৰে মোহাকে ফেচবুকত লিখিছিল, “পশ্চিম কাবুলত দৰিদ্ৰতা আৰু ভোকে আঠজন লোকৰ প্ৰাণ হেৰুৱাইছে। “মোহেকে কৈছিল যে তালিবানে ক্ষমতালৈ অহাৰ পিছত আফগানিস্তানৰ জনসাধাৰণৰ বাবে পৰ্যাপ্ত জীৱন ধাৰণৰ মানদণ্ড নিশ্চিত কৰিবলৈ সক্ষম নহয়। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰদায়ক আফগানিস্তানৰ হাজাৰা আৰু চিয়া লোকসকলক সহায় কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। তালিবানে আফগানিস্তান দখল কৰাৰ পিছত, আফগানিস্তানৰ সংখ্যালঘুসকলক তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত পৰিচয়ৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি লক্ষ্যকৰি হত্যা, হিংসা আৰু বৈষম্যৰ সন্মুখীন হ’ব লগা হৈছে। তালিবানৰ দ্বাৰা সংঘটিত মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ কথা নিশ্চিত কৰি, অধিকাৰ গোট এমনেষ্টি ইণ্টাৰনেচনেলে এই মাহৰ আৰম্ভণিতে নথিভুক্ত কৰিছিল যে কেনেদৰে তালিবানে জাতিগত হাজাৰা সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকলক হত্যা কৰিছিল।আফগানিস্তানৰ জনসংখ্যাৰ ৯ শতাংশই চিয়া ইছলাম অনুসৰণ কৰে। অধিকাৰ গোটসমূহৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি অতীতত তালিবানৰ দ্বাৰা তেওঁলোকক তীব্ৰ অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল। আগষ্টমাহৰ মাজভাগত তালিবান শাসনলৈ অহাৰ পিছৰে পৰা, বহুতো আন্তৰ্জাতিক গোটে দেশখনত অৱনতি হোৱা জীৱন ধাৰণৰ বাবে সতৰ্কবাণী প্ৰদান কৰি আহিছে। এই মাহৰ আৰম্ভণিতে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহাসচিব এণ্টনিঅ’ গুটেৰেছে বিশ্বক দেশখনৰ বাবে “নিৰ্মাণ বা ভাঙি” দিয়াৰ মুহূৰ্তত কাম কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল।

নেপালৰ অভ্যন্তৰীণ মন্ত্ৰালয়ে কৰা শেহতীয়া জৰীপত দেখা গৈছে যে চীনে নেপালৰ সীমান্তৱৰ্তী হুমলা জিলাৰ সীমাবেদখল কৰি আছে। গৃহ মন্ত্ৰালয়ে সীমান্তৰ বিভ্ৰান্তিৰ প্ৰতিবেদনৰ পিছত উক্ত সীমান্তৰ ওপৰত বিবাদ সমাধান ৰ খাবলৈ এখন সমিতি গঠন কৰিছিল। অঞ্চলটোত সমিতিৰ স্থল জৰীপৰ প্ৰতিবেদন নেপালৰ গৃহ মন্ত্ৰী বাল কৃষ্ণ খাণ্ডৰ ওচৰত দাখিল কৰা হৈছে। সমিতিখনৰ মুৰব্বী গৃহ মন্ত্ৰালয়ৰ যুটীয়া সচিব জয় নাৰায়ণ আচাৰ্যই জানিব পাৰিছে যে চীনে হুমলাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তত পিলাৰ নং ৪ আৰু ১৩ ৰ মাজত হেৰফেৰ কৰিছে। বিশেষজ্ঞ সমিতিয়ে পৰামৰ্শ দিছে যে এই সমস্যাৰ স্থায়ী সমাধানৰ বাবে, নেপালে ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নীতিত সীমান্ত বিবাদক উচ্চ অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াটো প্ৰয়োজনীয়।উল্লেখ্য যে, কৰ্ণালীৰ এজন সাংসদ নেপালী কংগ্ৰেছৰ জ্যেষ্ঠ নেতা জীৱন বাহাদুৰ শ্বাহীয়েপ্ৰথমে সীমান্ত বেদখলৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিছিল। তেওঁ কয় যে চীনে নেপালৰ ভূমি দখল কৰি নেপালী সীমান্ত অঞ্চলত স্থায়ী নিৰ্মাণ কাৰ্য কৰিছে। বাতৰি ৰাষ্ট্ৰই বিষয়টো ডাঙৰকৈ উত্থাপন কৰিছিল আৰু বিষয়টোত এটা বিশেষ কাৰ্যসূচী আছিল।আচাৰ্য নীতি সমিতিয়ে ইয়াৰ প্ৰতিবেদনত কৈছে যে এনে সংবেদনশীল দ্বিপাক্ষিক বিষয়বোৰ সম্পাদন কৰাৰ বাবে স্থায়ী ব্যৱস্থা থাকিব লাগে কিন্তু এই ক্ষেত্ৰত কোনো প্ৰচেষ্টা কৰা হোৱা নাই। প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে ১৯৬৩ চনৰ সীমান্ত প্ৰটোকল অনুসৰি, পিলাৰ নং ৫ (২)ৰ মাজৰ এলেকাটো কাৰিকৰীভাৱে নেপাল চীনৰ সীমাত মুকলি কৰা হৈছিল, যাৰ অৰ্থ হৈছে যে অঞ্চলটো নেপালৰ অংশ, নিয়ম অনুসৰি, আনহাতে বিশেষজ্ঞসকলে জানিব পাৰিছে যে চীনে অবৈধভাৱে অঞ্চলটো দাবী কৰি আছে।সমিতিৰ প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে চীনা সেনাই নেপালী অঞ্চলত তাঁৰ যোগান ধৰিছে আৰু ইয়াক বেৰ দিছে৷ ই নেপালৰ সীমান্তৰ ১৪৫ মিটাৰ ভিতৰত এটা স্থায়ী খাল নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে অঞ্চলটোত এটা পথ নিৰ্মাণ কৰিব বিচাৰিছে৷ যদিও চীনে নেপালৰ সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ প্ৰতিবাদৰ পিছত নিৰ্মাণ কাৰ্য আঁতৰাই দিছে, তথাপিও তাত ধ্বংসাৱশেষ স্পষ্টভাৱে দেখা যায়।ফেন্সিং বেৰ দিয়া হৈছে সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি, চীনা সেনাই নেপালৰ সীমান্তৰ ৬ নং স্তম্ভ (১)ৰ ওচৰত কাৰিকৰীভাৱে বেৰ দিয়াৰ লগতে স্তম্ভ নম্বৰ ৬(১) স্তম্ভ নম্বৰ ৫ (২)ৰ মাজৰ এলেকাটোত নিজৰ উপস্থিতি পঞ্জীয়ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে। বিশেষজ্ঞসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনত কৈছে যে অনুসন্ধানৰ সময়ত স্তম্ভ নম্বৰ ৭(২) ও পোৱা নগ’ল। সীমান্ত প্ৰটোকলৰ এক স্পষ্ট উলংঘন কৰি, চীনা সেনাই স্তম্ভ নং 10-ৰ চাৰিওফালে এটা এলেকা বেৰ দিছে। চীনৰ বিৰুদ্ধে নেপালী সীমান্ত অঞ্চলৰ ৫(২) ৪ নং স্তম্ভৰ মাজতো নেপালী নাগৰিকসকলক জন্তু চৰাত বাধা দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপিত হৈছে। নেপালত ব্যাপক বিকাশৰ সপোন দেখা চীনে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণবাদী নীতিৰ পৰা সঁচাকৈয়ে আঁতৰি থকা নাই।চীনে হুমলাৰ আন্তৰ্জাতিক সীমান্তত পিলাৰ নং 4 আৰু 13 ৰ মাজত যথেষ্ট হেৰফেৰ কৰিছেগ্ৰাউণ্ড জৰীপটো নেপালৰ গৃহ মন্ত্ৰী বাল কৃষ্ণ খণ্ডৰ ওচৰত দাখিল কৰা হৈছেনেপালী কংগ্ৰেছৰ জ্যেষ্ঠ নেতা জীৱন বাহাদুৰ শ্বাহিয়ে প্ৰথমে সীমান্ত বেদখলৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিছিল

ক্ৰুজ পাৰ্টি ড্ৰাগৰ গোচৰত সাক্ষী পুনৰুদ্ধাৰৰ অভিযোগৰ পিছত এনচিবিৰ আঞ্চলিক পৰিচালক সমীৰ ৱানখেডেৰ সমস্যা বৃদ্ধি পাইছে। নাৰ্কোটিক্স কণ্ট্ৰোল ব্যুৰো (এনচিবি)য়ে উৎকোচৰ অভিযোগত সমীৰ ৱানখেডেৰ বিৰুদ্ধে সতৰ্কতা তদন্ত আৰম্ভ কৰিছে। এনচিবিৰ ডিজি নিয়ানেশ্বৰ সিঙৰ মতে, নাৰ্কোটিক্স কণ্ট্ৰোল ব্যুৰো (এনচিবি)য়ে আঞ্চলিক সঞ্চালক সমীৰ ৱানখেডেৰ বিৰুদ্ধে সতৰ্কতা তদন্তৰ নিৰ্দেশ দিছে। আৰ্যন খান গোচৰত, সাক্ষী প্ৰভাকৰ চেইলে এনচিবিৰ আঞ্চলিক সঞ্চালক সমীৰ ৱানখেডেৰ বিৰুদ্ধে ৮ কোটি টকা পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে। তদন্তৰ পিছত সমীৰ ৱানখেডে কাৰ্যালয়ত অব্যাহত থাকিব নে নাই তাক লৈ এতিয়া সন্দেহ ৰৈ আছে।সমীৰ ৱানখেড়েৰ বিৰুদ্ধে উৎকোচ দিয়াৰ অভিযোগসন্দৰ্ভত ডিডিজি এনচিবি ৰ দ্ন্যানেশ্বৰ সিঙে কয়, “ডিডিজি এছডব্লিউআৰৰ পৰা এটা প্ৰতিবেদন আমাৰ ডিজিয়ে লাভ কৰিছিল, তেওঁ তদন্তৰ বাবে ভিজিলেন্স শাখা চিহ্নিত কৰিছে… মুখ্য সতৰ্কতা বিষয়াই তদন্তৰ সৈতে সঠিকভাৱে মোকাবিলা কৰিব… তদন্ত এতিয়াই আৰম্ভ হৈছে, কোনো বিষয়াৰ মন্তব্য কৰাৰ অধিকাৰ নাই। ‘ইফালে, গোচৰটোৰ সৈতে সম্পৰ্কিত দুখন শপতনামা আদালতত দাখিল কৰা হৈছে। যদিও এটা শপতনামা এনচিবিৰ, আনটো ৱানখেডেৰ হৈ দাখিল কৰা হৈছে। এনচিবিয়ে এনডিপিএছ আদালতত দাখিল কৰা এক প্ৰতিবাদী শপতনামাত সংস্থাটোৱে কয় যে সাক্ষীজন বিৰোধী হৈ পৰিছে। বিশেষ এনডিপিএছ আদালতত হাজিৰ হোৱা এনচিবি বিষয়া সমীৰ ৱানখেডে ন্যায়াধীশক কৈছিল যে তেওঁক লক্ষ্য কৰা হৈছে আৰু তদন্তৰ বাবে সাজু। যদিও সমীৰ ৱানখেডে তেওঁৰ শপতনামাত আদালতক তেওঁৰ তদন্তৰ ভাবুকি দিয়া আৰু বাধা দিয়াৰ প্ৰচেষ্টাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ অনুৰোধ জনাইছে, এনচিবিৰ শপতনামাত সাক্ষীজনে প্ৰত্যাহাৰ কৰা আৰু তদন্তৰ সৈতে খেলিমেলি কৰিবলৈ কিছুমান লোকৰ প্ৰভাৱ ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে।মুম্বাই ক্ৰুজ ড্ৰাগছ গোচৰটোৱে দেওবাৰে প্ৰভাকৰ চেল নামৰ এজন স্বতন্ত্ৰ সাক্ষীৰ অভিযোগত এক নতুন ৰূপ লৈছিল।’স্বতন্ত্ৰ সাক্ষী’ প্ৰভাকৰ চেইলে দাবী কৰিছিল যে ৩ অক্টোবৰত আৰ্যনক এনচিবি কাৰ্যালয়লৈ অনাৰ পিছত, তেওঁ গোসাভিক ফোনযোগে ডিচুজা নামৰ এজন ব্যক্তিৰ বিষয়ে ২৫ কোটি টকা দাবী কৰা আৰু গোচৰটো ১৮ কোটি টকাত ঠিক কৰাৰ কথা শুনিছিল কিয়নো তেওঁ সমীৰ ৱাংখেড়েক (এনচিবিৰ জোনেল সঞ্চালক) ৮ কোটি টকা দিব লগা হৈছিল। চেইলে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল যে এনচিবি বিষয়াসকলে তেওঁক নৰ পৰা ১০ খন খালী কাগজত স্বাক্ষৰ কৰিবলৈও কৈছিল। অৱশ্যে, এনচিবি বিষয়াই অভিযোগবোৰ অস্বীকাৰ কৰি ইয়াক ”সম্পূৰ্ণ মিছা আৰু বিদ্বেষপূৰ্ণ” বুলি অভিহিত কৰে।এনচিবিৰ আঞ্চলিক সঞ্চালক সমীৰ ৱানখেডেৰ নেতৃত্বত সংস্থাটোৱে এই মাহৰ আৰম্ভণিতে ক্ৰুজ জাহাজখনত ‘নিচা’ উদ্ঘাটন কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত গোচৰটোত ৩ অক্টোবৰত আৰ্যন খানক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। আৰ্যন বৰ্তমান মুম্বাইৰ আৰ্থাৰ ৰোড কাৰাগাৰত বন্দী হৈ আছে। আৰিয়ান খানৰ জামিনআবেদন ২৬ অক্টোবৰত বোম্বাই উচ্চ ন্যায়ালয়ত শুনানিৰ বাবে আহিব পাৰে।