মঙলবাৰে নিশা দুই বজাত দিল্লী-এনচিআৰত হোৱা ভূমিকম্পই সকলোকে আতংকিত কৰি তুলিছিল। কেৱল এয়াই নহয়, উত্তৰ প্ৰদেশৰ ৰাজধানী লক্ষ্ণৌ আৰু পঞ্জাৱ-হাৰিয়ানাৰ একাংশ অঞ্চলতো ভূমিকম্পৰ কম্পন অনুভৱ কৰিছে মানুহে। ৬.৩ ৰিখটাৰ স্কেলৰ এই ভূমিকম্পই গোটেই ৰাতি মানুহক ভয় খুৱাই ৰাখিছিল।

ভূমিকম্পৰ কাৰণ ?
আচলতে পৃথিৱীৰ ভিতৰত ৭ টা প্লেটলেট থাকে। এই প্লেটলেটবোৰ অহৰহ গতিশীল হৈ থাকে। প্লেটলেটৰ সংঘৰ্ষ হোৱা ঠাইখনক ফল্ট লাইন বোলা হয়। সংঘৰ্ষৰ ফলত প্লেটৰ চুকবোৰ ঘূৰি যায়। কেৱল এয়াই নহয়, অত্যধিক চাপৰ বাবে এই প্লেটলেটবোৰো ভাঙিবলৈ আৰম্ভ কৰে। প্লেটলেট ভাঙি যোৱাৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা শক্তি শেষ হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। এই অশান্তিৰ বাবেই ভূমিকম্পৰ সৃষ্টি হয়।
সঘনাই ভূমিকম্প হোৱাটো অধিক বিপদৰ লক্ষণ নেকি?
সঘনাই হোৱা ভূমিকম্পই কিবা বিপদৰ ইংগিত দিয়ে নেকি? বিশেষজ্ঞসকলে এই আশংকা নুই নকৰে। বিশেষজ্ঞসকলে লগতে কয় যে দিল্লীৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ ভাবুকি হিমালয় অঞ্চলৰ বেল্টৰ পৰা আহে। ৰাষ্ট্ৰীয় ভূমিকম্পবিজ্ঞান কেন্দ্ৰ (এন চি এছ)ৰ তথ্য অনুসৰি দিল্লীত বৃহৎ ভূমিকম্পৰ আশংকা কম যদিও ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে নুই কৰিব নোৱাৰি। 
ভূমিকম্পৰ বিষয়ে কিছু অধ্যয়নত এনে সৰু সৰু ভূমিকম্পৰ কম্পনবোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ভূমিকম্পৰ শব্দ বুলি দাবী কৰা হৈছে। আমেৰিকাৰ লছ আলামোছ নেশ্যনেল লেবৰেটৰীৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি যোৱা বছৰ কেলিফৰ্ণিয়াতো ৪.০ মাত্ৰাৰ কম্পনৰ পূৰ্বে কিছুমান অনুৰূপ মৃদু কম্পন অনুভৱ কৰা হৈছিল। ২০০৮ আৰু ২০১৭ চনত দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়াত ৪.০ মাত্ৰাতকৈ অধিক কম্পন অনুভৱ কৰা হৈছিল। ইয়াৰে ৭২ শতাংশ সময়ত এই ভূমিকম্পৰ আগতে মৃদু কম্পন অনুভৱ কৰা হৈছিল।
বিভিন্ন সংস্থাৰ পৰা পোৱা বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ ভিত্তিত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষক চাৰিটা ভূমিকম্পীয় অঞ্চলত বিভক্ত কৰিছে ভাৰতীয় মান ব্যুৰোৱে। ইয়াত আটাইতকৈ বিপজ্জনক হৈছে ৫ নং জ’ন। বিজ্ঞানীসকলৰ মতে এই অঞ্চলত ৰিখটাৰ স্কেলৰ ৯ প্ৰাবল্যৰ ভূমিকম্প হ’ব পাৰে। ভাৰতৰ কোনটো অঞ্চল কোনটো জ’নত অৱস্থিত জানি লওক। ৫ নং জ’নত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰত, জম্মু-কাশ্মীৰৰ কিছু অংশ, হিমাচল প্ৰদেশ, উত্তৰাখণ্ড, গুজৰাটৰ ৰাণ অফ ক’চ, উত্তৰ বিহাৰৰ কিছু অংশ আৰু আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই অঞ্চলত সঘনাই ভূমিকম্প সংঘটিত হয়।
জ’ন-৪ত জম্মু-কাশ্মীৰ আৰু হিমাচল প্ৰদেশৰ বাকী অংশ, দিল্লী, ছিকিম, উত্তৰ প্ৰদেশৰ উত্তৰ অংশ, সিন্ধু-গংগা অৱবাহিকা, বিহাৰ আৰু পশ্চিম বংগ, গুজৰাটৰ কিছু অংশ আৰু পশ্চিম উপকূলৰ লগতে ৰাজস্থানৰ কিছু অংশ মহাৰাষ্ট্ৰৰ কিছু অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। 
মণ্ডল-৩ত কেৰেলা, গোৱা, লক্ষদ্বীপ দ্বীপপুঞ্জ, উত্তৰ প্ৰদেশৰ বাকী অংশ, গুজৰাট আৰু পশ্চিম বংগ, পঞ্জাৱৰ কিছু অংশ, ৰাজস্থান, মধ্যপ্ৰদেশ, বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, ছত্তীশগড়, মহাৰাষ্ট্ৰ, ওড়িশা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, তামিলনাডু আৰু কৰ্ণাটক অন্তৰ্ভুক্ত ভূমিকম্পৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা কম সক্ৰিয় অঞ্চল। ইয়াক কম বিপৰ্যয়জনক বিপদজনক অঞ্চল হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে। জ’ন-২ত দেশৰ বাকী অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।

কৰ্ণাটক শিক্ষক নিযুক্তি পৰীক্ষাত এটা অতি আচহুৱা ঘটনা চৰ্চালৈ আহিছে। পৰীক্ষা দিবলৈ যোৱা এগৰাকী পৰীক্ষাৰ্থীৰ এডমিট কাৰ্ডত ছপা হৈছে বলীউডৰ অভিনেত্ৰী ছানী লিয়নীৰ এখন আপত্তিজনক ফটো। এতিয়া এই এডমিট কাৰ্ডৰ স্ক্ৰীণশ্বট ছ’চিয়েল মিডিয়াত ভাইৰেল হৈ পৰিছে। বিষয়টোৰ গুৰুত্বৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যৰ শিক্ষা বিভাগে তদন্তৰ নিৰ্দেশ দিছে।

কৰ্ণাটক কংগ্ৰেছৰ ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ অধ্যক্ষ বি আৰ নাইডুৱে মাইক্ৰ’ ব্লগিং চাইট টুইটাৰত এই এডমিট কাৰ্ডৰ স্ক্ৰীণশ্বট শ্বেয়াৰ কৰে। তেওঁ অভিযোগ কৰে যে ৰাজ্যৰ শিক্ষা বিভাগে প্ৰাৰ্থীগৰাকীৰ ফটোৰ সলনি প্ৰাপ্তবয়স্ক ছবিৰ তাৰকাগৰাকীৰ ছবি ছপা কৰিছে। নাইডুৱে কানাড়া ভাষাত টুইট কৰি লিখিছে, “শিক্ষক নিযুক্তি পৰীক্ষাত পৰীক্ষাৰ্থীৰ ফটোৰ সলনি শিক্ষা বিভাগে ব্লু ফিল্মৰ অভিনেত্ৰী ছানী লিয়নীৰ ফটো ছপা কৰিছিল। বিধানসভাৰ ভিতৰতো ব্লু ফিল্ম চোৱা দলৰ পৰা আৰু কি আশা কৰিব পাৰি! 

নাইডুৰ এই অভিযোগৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কৰ্ণাটকৰ শিক্ষামন্ত্ৰী বি চি নাগেশৰ কাৰ্যালয়ে এক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰিছে। বিবৃতিটোত কোৱা হৈছে যে, “পৰীক্ষাৰ্থীয়ে এখন ফটো আপলোড কৰিব লাগিব। তাৰ পিছত চিষ্টেমে তেওঁলোকে আপলোড কৰা ফটোখনেই লয়। আমি যেতিয়া পৰীক্ষাৰ্থীগৰাকীক সুধিলোঁ যে তেওঁ ছানী লিয়নীৰ ফটোখন তেওঁৰ এডমিট কাৰ্ডত ৰাখিছে নেকি, তেতিয়া তেওঁ কৈছিল যে তেওঁৰ স্বামীৰ বন্ধুৱে তেওঁৰ প্ৰয়োজনীয় তথ্যখিনি আপলোড কৰিছিল।
ঘটনা সন্দৰ্ভত অৱগত শিক্ষা বিভাগৰ এগৰাকী বিষয়াই কয় যে পৰীক্ষাৰ্থীগৰাকীয়ে নিজৰ আবেদন, নথি-পত্ৰ আৰু ফটো আপলোড কৰিবলৈ আন কাৰোবাৰ পৰা সহায় বিচাৰিছিল। শিক্ষামন্ত্ৰীৰ বিবৃতি অনুসৰি প্ৰাৰ্থীগৰাকীৰ প্ৰ-পত্ৰ পূৰণ কৰিছিল পৰীক্ষাৰ্থীগৰাকীৰ স্বামীৰ এগৰাকী বন্ধুৱে। পৰীক্ষাৰ্থীগৰাকী চিকমাগালুৰ জিলাৰ বাসিন্দা।  তেওঁ শিৱমোগ্গাত শিক্ষক পদৰ বাবে আৱেদন কৰিছিল।
৬ নৱেম্বৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল এই পৰীক্ষা। কৰ্ণাটকৰ ৭৮১টা কেন্দ্ৰত অনুষ্ঠিত হোৱা পৰীক্ষাত মুঠ ৩,৩২,৯১৩গৰাকী পৰীক্ষাৰ্থীয়ে অৱতীৰ্ণ হৈছিল। ৰাজহুৱা নিৰ্দেশনা বিভাগে এই সন্দৰ্ভত স্পষ্টীকৰণ দি কয় যে “ভুল চৰকাৰৰ ফালৰ পৰাও হোৱা নাছিল বা শিক্ষা বিভাগৰ ফালৰ পৰাও হোৱা নাছিল”। অৱশ্যে কৰ্ণাটক শিক্ষা বিভাগে বিষয়টো তদন্ত কৰি এফআইআৰ পঞ্জীয়ন কৰিব বুলি জানিবলৈ দিয়ে।