ছ-অৰা সূত্ৰৰে পৰিৱেষ্টিত কলিয়াবৰৰ সাংস্কৃতিক জীৱনত অতীজৰে পৰা ভাওনা সংস্কৃতিয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰি আহিছে। কেৱল গুৰুদুজনাৰে নহয় পৰৱৰ্তী সময়ৰ আতাপুৰুষসকলৰ আৰু কলিয়াবৰৰ সত্ৰৰ পূজ্যপাদ সত্ৰাধিকাৰসকলৰ দ্বাৰা প্ৰণীত নাটসমূহ মহাআড়ম্বৰপূৰ্ণভাৱে আজিলৈকে বিভিন্ন তিথি, সভা-উৎসৱত পৰিৱেশন কৰি অহা হৈছে। যদিও কিছু সংযোগ-বিয়োগ, হেৰফেৰ হৈছে কলিয়াবৰৰ ভাওনাৰ নিজস্ব এক শৈলী আছে, যি শৈলী আজিও বিদ্যমান। কিন্তু আজি কিছু বছৰৰ পৰা বিয়োগ-সংযোগ, হেৰফেৰ বিসঙ্গতিৰ কু-প্ৰভাৱ অতি চকুত লগাকৈ পৰিছে। এইটোৱে গুৰু প্ৰৱৰ্তিত ভাওনাৰ মূল লক্ষ্যৰ পৰা বিচলিত হৈছে বুলি আলোচিতও হৈছে। তৎস্বত্বেও কলিয়াবৰৰ সত্ৰসমূহৰ লগতে গাঁও অঞ্চলৰ নামঘৰ সমূহত পৰম্পৰাগত ধাৰণাৰে ভাওনা সংস্কৃতিক ধৰি ৰখাৰ প্ৰয়াস আজিও বিদ্যমান। গুৰুদুজনাৰে ধৰ্ম প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যেৰে ভাওনাৰ সৃষ্টি কৰিছিল, যি পৰৱৰ্তী সময়ত চৰ্চা আৰু চৰ্য্যাৰ জৰিয়তে অসমীয়া সমাজ জীৱনৰ লগত একীভূত হৈ পৰিল। এক সামাজিক মিলনৰ গণতান্ত্ৰিক স্বৰূপলৈ পৰিৱৰ্তন হ’ল। ভাওনা পৰিৱেশনৰ সময়ত আৰম্ভণী কালৰ জাত-পাত, বৰ্ণ-বৈষম্যৰ কূটিল বন্ধনী চিঙিবলৈ সক্ষম হৈছিল আৰু এতিয়াও সেই ধাৰাই অব্যাহত আছে। ভাওনাৰ ভাও-ভাৱৰীয়া, গায়ন-বায়নৰ স্থানত যোগ্যজনে সদায় যোগ্য আসন পাই আহিছে। কলিয়াবৰৰ ভাওনাৰ কিছু এৰাব নোৱাৰা বৈশিষ্ট্যৰ বিষয়ে কলিয়াবৰৰ ইতিহাস চৰ্চাৰ বাটকটীয়া প্ৰয়াত লীলাধৰ বৰাদেৱৰ ‘ঐতিহ্যমণ্ডিত কলিয়াবৰ’ গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে একেধৰণে – “এসময়ত কলিয়াবৰীয়া ভাৱৰীয়াই নাটৰ কথা আখৰে-আখৰে মানিছিল আৰু তাত আজিৰ দৰে কোনো কথা যোগ বা বিয়োগ নকৰিছিল। নাট্যকাৰৰ বচনৰ লগত কোনো ভাৱৰীয়াই নিজৰ পাণ্ডিত্য দেখুৱাই অন্য কথা যোগ দি লোৱাটোক তেতিয়া অপৰাধ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। অতিমাত্ৰা অভিনয়ৰে নিজকে শ্ৰেষ্ঠতা প্ৰদৰ্শন কৰাতকৈ নাটকৰ মূল আদৰ্শ ৰক্ষা কৰাতহে ভাৱৰীয়াসকল বেছি সজাগ। মনুষ্য হৈ দৈৱীভাৱ প্ৰকাশ কৰাই সেইসকলৰ ভাৱৰীয়াৰ মূল লক্ষ্য আছিল। দৃশ্যসজ্জা, পোছাক-পৰিচ্ছদৰ কথা তেনেই গৌণ আছিল।”
লেখকঃ ৰূপজ্যোতি গোস্বামী
